बिहिबार १९ माघ २०७९

स्वस्थ रहनको लागि शरीरमा पानीको सन्तुलन कायम राख्नु अति आवश्यक हुन्छ । वास्तवमा, जब तपाइँ कम पानी पिउनुहुन्छ, तपाइँको शरीरले संकेत दिन्छ कि तपाइँ कम पानी पिउनुहुन्छ। जब हाम्रो शरीर निर्जलित हुन्छ, हामीलाई तिर्खा लाग्छ; यसले तपाईंलाई टाउको दुख्ने र थकान जस्ता समस्याहरू पनि दिन सक्छ। साथै, कम पानी पिउनाले हाम्रो पिसाबको रंग पनि पहेँलो हुन्छ र अत्याधिक पसिना वा व्यायाम गर्दा शरीरमा पानीको कमी हुन सक्छ। डिहाइड्रेसनले मोटोपना, मधुमेह, क्यान्सर र मुटुसम्बन्धी रोगहरू पनि निम्त्याउन सक्छ। यो कुनै पनि उमेर मा हुन सक्छ। त्यसैले दिनभर पर्याप्त मात्रामा पानी पिउनुपर्छ ।

तर, दिनभर सादा पानी मात्र पिउनुपर्छ भन्ने छैन । यसको सट्टा ताजा जुस वा अन्य तरल पदार्थ पनि सेवन गर्न सक्नुहुन्छ। यसले शरीरमा तरल पदार्थको स्तर कायम राख्न पनि मद्दत गर्छ। कम पानी पिउनाले तपाईको शरीरमा के हानी हुन सक्छ र दिनमा कति पानी पिउने भन्ने बारे विस्तृतमा जानौं।

कम पानी पिउँदा साइड इफेक्टहरू

कब्जियतको समस्या
दिनभर कम पानी पिउनुभयो भने यसले कब्जियत हुन सक्छ। वास्तवमा, यदि तपाईंले कम पानी लिइरहनुभएको छ भने यसले शरीरमा खाना पचाउन मद्दत गर्दैन र शौचमा पनि कठिनाइ निम्त्याउँछ। त्यसैले खाना खानुभन्दा आधा घण्टा अगाडि र खाना खाएको आधा घण्टापछि पानी पिउन सक्नुहुन्छ। यसले तपाईको धेरैजसो पाचन समस्याहरू निको पार्न मद्दत गर्दछ।
मृगौला समस्या बढाउँछ।

मृगौलाले हाम्रो शरीरको अशुद्धता हटाउने काम गर्छ तर पानीको कमीले पनि मृगौलाको कार्यलाई असर गर्छ । यससँगै शरीरमा मिर्गौलामा पत्थरी हुने खतरा पनि बढ्छ त्यसैले पानी बढी पिउनुपर्छ ।
पिसाब नलीको संक्रमणको जोखिम:
निर्जलीकरणले पिसाब नलीमा संक्रमण हुन सक्छ। वास्तवमा पानीले हाम्रो शरीरलाई भित्रबाट सफा गर्न मद्दत गर्छ र पिसाबको मद्दतले शरीरको अशुद्धता युरियाको रूपमा बाहिर निस्कन्छ तर यदि सही मात्रामा पानी पिउनु भएन भने पिसाब नलीमा संक्रमण हुने खतरा हुन्छ ।

छालाको डिहाइड्रेसन
धेरै मानिसहरु चम्किलो र सुन्दर छाला पाउनको लागि कडा परिश्रम गर्छन् तर उनीहरुले दिनमा कति पानी पिउने भन्ने कुरामा ध्यान दिदैनन् । पानीको कमीले छालालाई सुख्खा र निर्जीव बनाउँछ। यदि तपाइँ आफ्नो छालालाई हाइड्रेटेड र चम्किलो राख्न चाहनुहुन्छ भने, तपाईंले प्रशस्त पानी पिउनुपर्छ।
ऊर्जा स्तर र मस्तिष्कको क्षमता कार्यलाई असर
गर्छ दिनभरि कम पानी पिउनाले तपाईंको ऊर्जा स्तर कम गर्न सक्छ र मस्तिष्कको काम गर्ने क्षमतालाई असर गर्न सक्छ। यसले तपाईको मूड बिगार्न सक्छ, एकाग्रता गुमाउन सक्छ र टाउको दुख्न सक्छ। यसले दिनभरि तपाईंको कामलाई असर गर्न सक्छ त्यसैले तपाईंले प्रशस्त पानी पिउनुपर्छ।

जब शरीरमा पानीको स्तर राम्रो हुन्छ, तपाईंको शरीरले तरलताको कारणले हानिकारक, विषाक्त तत्वहरू सजिलै हटाउन सक्छ र यसले तपाईंको उमेर र स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पार्छ। तपाईंको मस्तिष्कले राम्रोसँग काम गर्नेछ र तपाईंले मस्तिष्कको ऊर्जा र क्षमताहरू बढेको महसुस गर्नुहुनेछ।

कति पानी पिउने ?
सबैले दिनमा २-३ लिटर पानी अर्थात् दिनमा ८-१२ गिलास पानी पिउनुपर्छ। यसले तपाईको शरीरमा डिहाइड्रेसन पनि हुँदैन । तपाईं जुस, सूप र अन्य तरल पदार्थ पनि उपभोग गर्न सक्नुहुन्छ। तर यसको मतलब यो होइन कि तपाईले चिया वा कफीलाई तरल पदार्थको रूपमा उपभोग गर्न सक्नुहुन्छ; किनभने चिया वा कफीको सेवनले शरीरमा क्याफिन पैदा गर्छ र क्याफिनको मात्रा बढ्दा डिहाइड्रेसन हुन सक्छ।

धेरै पानी पिउनाले क्यालोरीहरू जलाउन मद्दत गर्दछ र छिटो वजन घटाउन मद्दत गर्दछ।

बिहान उठेर खाली पेटमा पानी पिउने बारे धेरैलाई थाहा हुँदैन । तर बिहान उठ्ने बित्तिकै २ गिलास मनतातो पानी पिउनुभयो भने कब्जियत वा अपच आदि जस्ता पेटसम्बन्धी समस्या हुँदैन र पेट पनि राम्ररी सफा हुन्छ । तामाको भाँडामा राखिएको पानी पिउन सक्नुहुन्छ वा पानीमा कागती र मह मिसाएर पनि पिउन सक्नुहुन्छ।

हामीले अक्सर देखेका छौं कि मानिसहरूले खानाको साथमा पानीको बोतल राख्छन् र खाना खाँदा पूरा पानी पिउछन्। यस्तो गर्नु सरासर गलत हो । खानासँगै पानी कहिल्यै नपिउनुहोस्। यसले खानाको पाचन प्रक्रियालाई सुस्त बनाउँछ। यदि तपाईलाई पानी पिउनु आवश्यक छ भने, एक वा दुई चुस्की मात्र पानी पिउनुहोस्। तपाईं पनि तातो पानी पिउन प्रयास गर्न सक्नुहुन्छ।
उभिएर पानी पिउनुले पनि स्वास्थ्यलाई हानी गर्छ । यसो गर्दा मानिसको जोर्नी दुख्ने गर्छ । त्यसैले बसेर मात्र पानी पिउनुपर्छ ।

एकैपटक धेरै पानी पिउनु हुँदैन, बरु सानो चुस्कीमा पानी पिउनु राम्रो हुन्छ । एकैचोटि धेरै पानी पिउनाले तपाईंलाई भारी, चक्कर लाग्ने वा निद्रा लाग्न सक्छ।

आवश्यकता यी चीजहरूमा निर्भर गर्दछ
तर, सबै मानिसहरूले समान मात्रामा पानी पिउन आवश्यक छैन। यो प्रत्येक शरीरमा निर्भर गर्दछ र धेरै तिनीहरूको खानपान, जीवनशैली, मौसममा निर्भर गर्दछ। तपाईं कहाँ बस्नुहुन्छ, कुन तापक्रममा बस्नुहुन्छ, कुन परिवेशमा बस्दै हुनुहुन्छ, तपाईं कति सक्रिय हुनुहुन्छ, तपाईंको स्वास्थ्य, गर्भावस्था आदिमा पनि पानीको मात्रा निर्भर हुन्छ।
यी अवस्थाहरूलाई विचार गर्दा तपाईंको शरीरलाई पानीको आवश्यकता फरक हुन सक्छ।

यी कुराहरूलाई पनि विचार गर्नुहोस्

पानीको मात्रा पनि तपाईं बस्ने ठाउँमा निर्भर गर्दछ। वास्तवमा यदि तपाईं तातो, आर्द्र वा सुख्खा ठाउँमा बस्नुहुन्छ भने, तपाईंले शरीरलाई हाइड्रेटेड राख्न धेरै पानी पिउनुपर्छ।
खानपानको कारणले पनि धेरै पानी पिउनुपर्छ । धेरैलाई दिनमा धेरै पटक चिया वा कफी पिउने बानी हुन्छ तर हामीले पहिले नै भनेझैं यसले तपाईंको शरीरमा क्याफिनको मात्रा बढाउन सक्छ। यसले निर्जलीकरणको जोखिम बढाउन सक्छ। साथै यदि तपाईं धेरै तेल वा मसालेदार खाना खानुहुन्छ भने, तपाईंले धेरै पानी पिउनुपर्छ।
यदि तपाईं दिनभर बढी सक्रिय हुनुहुन्छ भने, तपाईंले धेरै पानी पिउनुपर्छ। तर, यसका लागि तपाईले कुनै मात्रा तय गर्नु पर्दैन, तर तपाईलाई तिर्खा लाग्दा प्रशस्त पानी पिउनुपर्छ ।
कहिलेकाहीँ पानीको मात्रा मौसम र तापक्रममा निर्भर हुन्छ किनभने उच्च तापक्रम वा व्यायामले धेरै पसिना निम्त्याउँछ, जसले शरीरमा निर्जलीकरण निम्त्याउन सक्छ र तपाईंले सामान्य भन्दा बढी पानी पिउनुपर्छ।
गर्भावस्था वा स्तनपानको समयमा पनि तपाईले धेरै पानी पिउनु आवश्यक छ ताकि तपाई आफैलाई हाइड्रेटेड राख्न सक्नुहुन्छ।


Last Updated on: April 1st, 2022 at 10:19 am
३३१ पटक हेरिएको

तपाईको प्रतिक्रिया