बिहिबार १९ माघ २०७९

काठमाडौं । अमेरिकाको लागूऔषध नियामक ड्रग इन्फोर्समेन्ट एडमिनिस्ट्रेसन (डिइए) ले वर्षको अन्त्यमा एक आश्चर्यजनक घोषणा गर्‍यो। बरामद गरिएको लागूऔषधको विवरण दिँदै उसले सन् २०२२ मा १० हजार पाउण्ड फेन्टानाइल पाउडरको खेप फेला परेको स्पष्ट पारेको छ ।

करिब ५ करोड ६ लाख नक्कली डाक्टरको प्रेस्क्रिप्शन बनाएर मानिसहरूले यसलाई लिइरहेका छन् । जबकि यसको एकदमै न्यून मात्रा पनि घातक छ र यसको थोरै मात्राले पनि मानिसको ज्यान लिन सक्छ । प्रशासनले यो औषधि आगामी दिनमा अमेरिकाका लागि सबैभन्दा ठूलो खतरा बन्न सक्ने स्वीकार गरेको छ ।

युएस सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एण्ड प्रिभेन्सनका अनुसार फेन्टानाइल एक किसिमको सिंथेटिक ओपियोइड हो। मस्तिष्कको एक विशेष भागमा काम गर्दा दुखाइ व्यवस्थापन गर्न मद्दत गर्ने रसायन हो। त्यहाँ मोर्फिनदेखि लिएर धेरै ओपियोइडहरू छन्, जुन गम्भीर पीडाबाट पीडित बिरामीहरूलाई वा शल्यक्रिया पछि दुखाइको भावना कम गर्न दिइन्छ।

फेन्टानाइल एक सिंथेटिक औषधि हो किनभने यो प्रयोगशालामा बनाइन्छ। यो मोर्फिन भन्दा १०० गुणा कडा छ, जबकि यो हेरोइन जस्तै खतरनाक ड्रग्स भन्दा ५० गुणा छिटो छ। यसबाट फेन्टानाइल कत्तिको खतरनाक छ भन्ने अनुमान गर्न सकिन्छ।

ल्याबमा बनाउन सजिलो हुने भएकाले यसको उत्पादन बढेको र युवाहरुले नक्कली डाक्टरको स्लिप बनाएर ब्ल्याकमा किन्न थालेका छन् । ड्रगहरू पनि डार्क वेबमा सजिलै उपलब्ध छन्। लगभग १२५ मिलियन अमेरिकीहरूले कुनै न कुनै उमेरमा गाँजा सेवन गरेका छन्, जबकि ३९ मिलियनले कोकिन र २८ मिलियनले सिंथेटिक ड्रग्स लिएका छन्। यो संख्या २०२० को हो, जसबाट यो स्पष्ट हुन्छ कि ठूलो अमेरिकी जनसंख्या लागूपदार्थमा संलग्न छ।

फेन्टानाइलको कुरा गर्दा, यसको अधिकांश खेपहरू चीन हुँदै अवैध रूपमा मेक्सिकोको सीमानाबाट अमेरिकामा आउँछन्। डीईएले चीनमा अवैध रूपमा सिन्थेटिक लागूऔषध तयार गरी त्यहाँका युवाहरू लतमा फस्ने र अर्थतन्त्र ध्वस्त हुने षड्यन्त्र गरेर अमेरिका वा अन्य मुलुकमा पठाइएको आरोप लगाएको छ । यसअघि पनि यही विधि अपनाएर बेलायतले पनि चियाको सट्टा चीनलाई मादक पदार्थ दिन थालेको थियो ।

सन् १८३९ मा चीनका तत्कालीन राजा दाओगुआङले यसलाई प्रतिबन्ध लगाएपछि बेलायतले उनलाई आक्रमण गरेको थियो । त्यसपछि नशाले कमजोर बनेका चिनियाँ सैनिकहरू नराम्ररी पराजित भए। आज पनि त्यो युद्धलाई अफिम युद्ध भनिन्छ। अर्थात् ऐतिहासिक रूपमा हेर्ने हो भने सायद चीनले पनि अमेरिकालाई कमजोर बनाउन सोही विधि अपनाइरहेको छ ।

सडक औषधिको रूपमा उपलब्ध फेन्टानिलका धेरै कोड नामहरू छन्, जस्तै चाइना गर्ल, चाइना टाउन, चाइना ह्वाइट, डान्स फिभर, गुड फेलो, हे-म्यान, पोइजन, ट्याङ्गो र क्यास।

फेन्टानाइल हाल अमेरिका मा दुई रूपमा उपलब्ध छ – तरल र पाउडरको रूपमा । पाउडरलाई अन्य लागूऔषधसँग मिसाउन सहज हुने भएकाले युवायुवतीहरू प्रायः यो धूलो किन्ने गर्छन् । यसबाट तयार हुने नशा परिमाण मिलाउनमा अलिकति गल्ती भयो भने झनै घातक हुन्छ ।

यो क्यान्सरको शल्यक्रिया वा कुनै ठूलो शल्यक्रियापछि दुखाइ निवारकको रूपमा पनि दिइन्छ, तर सीमित मात्रामा। चिकित्सकले पनि प्रेस्क्रिप्शनमा कति दिनपछि यो प्रेस्क्रिप्शनको म्याद सकिएको मान्नुपर्छ भन्ने लेख्छन् । किनभने लागुऔषध दुर्व्यसनीले स्लिपमा फोटोसप गरेर नयाँ मिति राखेर औषधि किन्न सक्छन् ।

यो अति धेरै खतरनाक छ । यसको पेन्सिलको टुप्पो आकारको मात्रा पनि घातक हुन्छ। ओभरडोज पछि मृत्यु हुन धेरै घण्टा वा दिन लाग्दैन बरु केहि मिनेटमा सबै समाप्त हुन्छ। सबैभन्दा डरलाग्दो कुरा यो हो कि यसको कुनै स्वाद वा गन्ध छैन। यो सस्तो भएकोले लागुऔषध कारोबारीले अर्कै नाम लिएर बेच्ने र दुर्व्यसनीले मनपरि मात्रामा लिन्छन् ।

अमेरिकामा गत वर्ष जुलाईदेखि जुन २०२२ सम्ममा लागूऔषधको ओभरडोजका कारण १ लाखभन्दा बढी मानिसको मृत्यु भएको थियो । उनीहरूले नजानेर फेन्टानाइल खाइरहेका थिए ।

अमेरिकाको सेन्टर फर डिजिज कन्ट्रोल एण्ड प्रिभेन्सनको तथ्यांक झनै डरलाग्दो छ। उसका अनुसार लागुऔषधको ओभरडोज लिनेमा १० देखि १८ वर्ष उमेर समूहका युवा बढी छन् । सन् २०१९ देखि अर्को दुई वर्षसम्म पनि किशोरकिशोरीले लागुऔषध सेवन गर्नेमा १०९ प्रतिशत बृद्धि भएको छ ।

प्रतिक्रिया


Last Updated on: December 25th, 2022 at 1:57 pm
८६९८ पटक हेरिएको

तपाईको प्रतिक्रिया