बेपत्ताको खोजीमा ढिलाइ: दक्ष प्राविधिक खटाउन आफन्तको माग

१३ भदौ, काठमाडौं ।

उद्धारमा असन्तोष: सुरुङ दुर्घटना पछि बेपत्ता भएका नागरिकहरूको बेपत्ताको खोजी कार्य सोचेअनुरूप अघि बढ्न नसकेको भन्दै पीडितका आफन्तहरूले सरकारप्रति तीव्र आक्रोश व्यक्त गरेका छन्। गृहमन्त्री स्वयं घटनास्थल पुगेर उद्धारको अनुगमन गरे पनि प्राविधिक हिसाबले काम अघि बढ्न नसकेको आफन्तजनको भनाइ छ। खोजी कार्यलाई केवल औपचारिकतामा सीमित नराखी तत्काल दक्ष प्राविधिक टोली र आधुनिक उपकरण परिचालन गर्न उनीहरूले माग गरेका छन्।

दुर्घटनास्थलमा उपस्थित बेपत्ताका परिवारजनले गृहमन्त्रीको निरीक्षणलाई सांकेतिक मात्र भएको टिप्पणी गरेका छन्। गृहमन्त्री आफैं टनेलमा पुगेर काममा चासो देखाउनु सकारात्मक भए पनि प्राविधिक दक्षताविना परिणाम आउन नसक्ने उनीहरूको ठहर छ। मन्त्री वा उच्चपदस्थ अधिकारीहरू कयौँ दिन घटनास्थलमै बसे पनि दक्ष जनशक्ति र वैज्ञानिक पद्धतिविना बेपत्ता नागरिकको स्थिति पत्ता लगाउन असम्भव रहेको भन्दै उनीहरूले आक्रोश पोखेका छन्। पीडित परिवारले भाषण र आश्वासनभन्दा पनि ठोस परिणाममुखी उद्धार कार्यको माग गरेका छन्।

हाल भइरहेको उद्धार शैलीप्रति गम्भीर प्रश्न उठाउँदै पीडितहरूले खोलाबाट बालुवा निकाले जस्तै एउटा मात्र स्काभेटर प्रयोग गरेर उद्धारको ढोंग भइरहेको आरोप लगाएका छन्। कठिन भौगोलिक बनावट र प्राविधिक चुनौती रहेको सुरुङभित्र परम्परागत तरिकाले काम गर्दा खोजी कार्य हफ्तौंसम्म लम्बिने र बेपत्ताको अवस्था अज्ञात नै रहने जोखिम बढेको उनीहरूको तर्क छ। जटिल र जोखिमपूर्ण परिस्थितिमा विशेषज्ञ टोली र अत्याधुनिक प्रविधिको प्रयोग अनिवार्य भइसकेको आफन्तजनले स्पष्ट पारेका छन्।

सुरुङभित्रको उद्धार कार्य सामान्य जमिनको उत्खननभन्दा सर्वथा फरक र जोखिमपूर्ण हुने भएकाले यसमा विशेष तालिमप्राप्त उद्धारकर्ताहरूको उपस्थिति अपरिहार्य हुन्छ। तर, हालसम्मको कार्यशैली हेर्दा राज्य संयन्त्र गम्भीर नदेखिएको र प्राविधिक टोली खटाउन ढिलाइ गरिरहेको आफन्तको गुनासो छ। बेपत्ताका परिवारजनले ढिलाइ नगरी विशेषज्ञ जनशक्ति र विशेष उपकरण ल्याएर उद्धार कार्यलाई तीव्रता दिन जोडदार अपिल गरेका छन्।

नेपालमा विपद व्यवस्थापन तथा उद्धार कार्यमा पर्याप्त पूर्वतयारी र प्राविधिक क्षमताको अभाव पटक-पटक देखिने गरेको छ। यस्ता संवेदनशील घटनामा मन्त्री वा उच्च अधिकारीहरूको उपस्थितिभन्दा पनि उद्धार टोलीको कार्यकुशलता र वैज्ञानिक पद्धतिको प्रयोग मुख्य विषय हुने गर्दछ। तसर्थ, बेपत्ताको खोजी कार्यलाई छिटो र परिणाममुखी बनाउन सरकारले ढिला नगरी अन्तर्राष्ट्रिय स्तरका विज्ञ वा स्वदेशकै दक्ष प्राविधिक टोलीलाई पूर्ण जिम्मेवारीका साथ खटाउनु अत्यावश्यक देखिएको छ।