युक्रेनमा विस्थापनको जोखिम: जाडोयाममा लाखौँ नागरिक पुनः प्रभावित हुने राष्ट्रसंघको चेतावनी -

३१ असोज, काठमाडौं ।

आगामी जाडोयाम नजिकिँदै गर्दा युक्रेनमा विस्थापनको जोखिम पुनः तीव्र बनेको संयुक्त राष्ट्रसंघले चेतावनी दिएको छ। रुसले युक्रेनका नागरिक ऊर्जा पूर्वाधारहरूमा निरन्तर क्षेप्यास्त्र तथा ड्रोन आक्रमण गरेपछि उत्पन्न ऊर्जा सङ्कटका कारण पूर्वविस्थापित भई घर फर्किएका लाखौँ नागरिक फेरि अन्यत्र पलायन हुन बाध्य हुने परिस्थिति बनेको छ।

संयुक्त राष्ट्रसंघअन्तर्गतको अन्तर्राष्ट्रिय आप्रवासन संगठन (आईओएम) का अनुसार युक्रेनका प्रमुख सहरहरूमा बिजुली, ताप आपूर्ति र खानेपानी प्रणालीमा व्यापक क्षति पुगेको छ। रुसी सेनाले चिसो मौसमलाई लक्षित गरी नागरिक सुविधाहरूमा पुर्‍याएको क्षतिले सर्वसाधारणको जीवन अत्यन्त कठिन र जोखिमपूर्ण बन्दै गएको छ। विशेष गरी वृद्धवृद्धा, बालबालिका र स्वास्थ्य समस्या भएका नागरिकहरू यस सङ्कटबाट बढी प्रभावित हुने देखिएको छ।

आईओएमका प्रतिनिधिहरूले जनाएअनुसार रुस-युक्रेन युद्ध सुरु भएयता देशभित्रै र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा करोडौँ नागरिक विस्थापित भएका थिए। तीमध्ये केही नागरिक परिस्थिति सुध्रिएको महसुस गरी आफ्नै घर फर्किएका थिए। तर, हाल हिउँदको पूर्वसन्ध्यामा ऊर्जा प्रणाली ध्वस्त पारिएपछि उनीहरू पुनः सुरक्षित स्थान वा छिमेकी युरोपेली मुलुकहरूतर्फ शरण लिन बाध्य हुने खतरा सिर्जना भएको छ।

युक्रेनका धेरै क्षेत्रहरूमा हिउँदको समयमा तापमान शून्यभन्दा धेरै तल झर्ने गर्दछ। केन्द्रीय ताप प्रणाली र विद्युत् आपूर्ति ठप्प हुँदा घरहरू बस्न अयोग्य हुने भएकाले मानिसहरू आफ्ना बालबच्चा बचाउनकै लागि भए पनि विस्थापित हुन बाध्य हुनेछन्। मानवीय सहायता निकायहरूले प्रभावित क्षेत्रहरूमा आपतकालीन तातो कपडा, हीटर, इन्धन र अस्थायी आश्रयस्थलको व्यवस्था गर्न प्रयास गरिरहेको भए पनि पूर्वाधारको क्षति व्यापक भएकाले सहायता पुर्‍याउन ठूलो चुनौती खडा भएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय र दाता निकायहरूले युक्रेनलाई ऊर्जा क्षेत्रको पुनर्निर्माण र मानवीय सहायताका लागि थप वित्तीय तथा प्राविधिक सहयोग उपलब्ध गराउनुपर्ने आवश्यकता औँल्याएका छन्। आईओएमले चिसोयाम पूर्ण रूपमा सुरु हुनुअघि नै आपतकालीन राहत कोष उपलब्ध गराउन विश्व समुदायलाई अपिल गरेको छ। रुसी आक्रमण नरोकिएसम्म र नागरिक पूर्वाधारको सुरक्षा सुनिश्चित नभएसम्म यो मानवीय सङ्कट झनै भयावह बन्दै जाने स्पष्ट छ।

युक्रेनमा जारी सैन्य द्वन्द्वले मानवीय सङ्कटलाई दिनप्रतिदिन थप जटिल बनाउँदै लगेको छ। आगामी जाडोयाममा सम्भावित विशाल विस्थापनको लहर रोक्न र सर्वसाधारण नागरिकलाई चिसोबाट बचाउन तत्काल अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको एकीकृत सहायता र रणनीतिक सहयोगको खाँचो देखिएको छ।