मुस्ताङमा पर्यटक आगमन घट्यो: मुख्य कारण र असर

३ कात्तिक, काठमाडौं ।

मुस्ताङमा पर्यटक आगमन चालू आर्थिक वर्षको पहिलो तीन महिनामा उल्लेख्य रूपमा घटेको छ। जिल्ला प्रहरी कार्यालय मुस्ताङले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्क अनुसार गत आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा यस वर्ष मुस्ताङ भ्रमण गर्ने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकहरूको संख्यामा भारी गिरावट आएको हो। बेनी-जोमसोम सडकखण्डको नाजुक अवस्था, अविरल वर्षाका कारण ठाउँ-ठाउँमा गएको पहिरो तथा प्रतिकूल मौसमलाई पर्यटक घट्नुको मुख्य कारण मानिएको छ।

प्राप्त विवरण अनुसार गत आर्थिक वर्षको साउन, भदौ र असोज महिनामा गरी कुल १ लाख १८ हजार ६८५ जना पर्यटकले मुस्ताङको भ्रमण गरेका थिए। तर, यस वर्ष मनसुनी वर्षा लम्गिनुका साथै हिमाली क्षेत्रमा प्राकृतिक विपद्का घटनाहरू बढेपछि पर्यटकीय चहलपहल सुस्ताएको छ। प्रसिद्ध मुक्तिनाथ मन्दिर दर्शन गर्न आउने धार्मिक पर्यटक तथा अन्नपूर्ण पदमार्ग भएर जोमसोम र कागबेनी पुग्ने पदयात्रीहरूको संख्यामा समेत ठूलो कमी आएको स्थानीय प्रशासनले जनाएको छ।

हिमाली जिल्ला मुस्ताङ जोड्ने एक मात्र स्थलमार्ग बेनी-जोमसोम-कोरला सडकखण्डमा वर्षायाममा दिनहूँजसो जाने पहिरोले यातायात सेवा अस्तव्यस्त बनाएको थियो। म्याग्दी र मुस्ताङको सीमा क्षेत्रका साथै रुप्से छहरा, काभ्रेभिर लगायतका जोखिमयुक्त स्थानहरूमा सडक अवरुद्ध हुँदा पर्यटकहरू बीचबाटोमै अलपत्र पर्ने स्थिति सिर्जना भएको थियो। यस प्रकारको सास्ती र जोखिमका कारण धेरै सम्भावित यात्रुहरूले आफ्नो मुस्ताङ भ्रमणको योजना रद्द वा स्थगित गरेका थिए।

पर्यटकको आगमन सोचेजस्तो नहुँदा मुस्ताङका होटल तथा पर्यटन व्यवसायीहरू मारमा परेका छन्। जोमसोम, मारफा, कागबेनी, मुक्तिनाथ तथा माथिल्लो मुस्ताङका क्षेत्रमा सञ्चालित साना-ठूला होटल र रिसोर्टहरूमा पाहुनाको उपस्थिति निकै न्यून रहेको छ। स्थानीय व्यवसायीहरूका अनुसार विगतका वर्षहरूमा साउन-असोजको समयमा होटलहरू भरिभराउ हुने गरे पनि यस वर्ष धेरैजसो होटलका कोठाहरू खाली रहे। यसले गर्दा स्थानीय रोजगारी र हिमाली अर्थतन्त्रमा समेत नकारात्मक असर परेको छ।

यद्यपि, चाडपर्वको मौसम सुरु भएसँगै मौसममा आएको सुधार र सडक मर्मतको काम तीव्र पारिएकाले अबका दिनमा मुस्ताङमा पर्यटक आगमन पुनः लयमा फर्किने आशा गरिएको छ। दसैँ र तिहारको सार्वजनिक बिदाको समयमा आन्तरिक पर्यटकको चाप बढ्ने अपेक्षासहित व्यवसायीहरूले विशेष छुट र सुविधाका तयारी तीव्र पारेका छन्। सडक विभाग र सुरक्षा निकायले पनि राजमार्गलाई निर्वाध सञ्चालन गर्न जनशक्ति र उपकरणहरू परिचालन गरेका छन्।

मुस्ताङ नेपालको एक प्रमुख र आकर्षक पर्यटकीय गन्तव्य भएकाले यहाँको यातायात पूर्वाधारलाई बाह्रै महिना सुरक्षित र सहज बनाउनु आवश्यक छ। प्राकृतिक सुन्दरता, धार्मिक आस्था र अद्वितीय संस्कृतिको संगम रहेको मुस्ताङमा दिगो पर्यटन प्रवर्द्धनका लागि सडक सञ्जालको स्तरोन्नति र विपद् व्यवस्थापनमा सरकारले विशेष ध्यान दिनुपर्ने सरोकारवालाहरूको जोड रहेको छ।