गाउँमा भोकमरीको जोखिम: सडक र पुल भत्किएपछि संकट

१४ भदौ, काठमाडौं ।

काठमाडौँ। देशका दुर्गम क्षेत्रमा सडक तथा झोलुङ्गे पुल ध्वस्त भएसँगै सम्बन्धित बस्तीहरू पूर्ण रूपमा सम्पर्कविहीन बन्न पुगेका छन्। बाटोघाटो तथा आवतजावतका माध्यमहरू अवरुद्ध भएपछि ती दुर्गम गाउँमा भोकमरीको जोखिम ह्वात्तै बढेको छ। हालसम्म स्थानीय तवरमा मौज्दात रहेको खाद्यान्नले धानेको भए तापनि आगामी एक साताभित्रै खाद्य सामाग्री पूर्ण रूपमा रित्तिने स्थिति सिर्जना भएको स्थानीयबासीले चेतावनी दिएका छन्।

भौगोलिक विकटता र प्राकृतिक विपत्तिका कारण सडक सञ्जाल टुटेपछि धेरैजसो गाउँहरू यतिबेला बाह्य संसारबाट नाकाबन्दीको अवस्थामा पुगेका छन्। सवारी साधन सञ्चालन हुनु त परै जाओस्, मानिसहरू पैदल हिँडेर समेत आउजाउ गर्न नसक्ने गरी बाटोघाटो ध्वस्त भएका छन्। मुख्य सडक जोड्ने झोलुङ्गे पुलहरू बगेपछि वा गम्भीर क्षति पुगेपछि दैनिक उपभोग्य वस्तुहरू गाउँसम्म पुर्‍याउने कार्य पूर्ण रूपमा ठप्प भएको छ, जसले सर्वसाधारणको जनजीवन अत्यन्त कष्टकर बनाएको छ।

स्थानीय बासिन्दाका अनुसार हालसम्म पसल तथा घरमा रहेका सामाग्रीको मौज्दातले काम चलाइरहेको भए पनि त्यो धेरै दिन नटिक्ने निश्चित छ। बजार क्षेत्रबाट खाद्यान्न ढुवानी गर्ने कुनै पनि माध्यम नहुँदा स्थानीयमा भय त्रास फैलिएको छ। यदि आगामी एक हप्ताभित्र वैकल्पिक मार्ग वा आपत्कालीन राहतको व्यवस्था नगरिएमा ती बस्तीहरूमा गम्भीर खाद्यान्न संकट उत्पन्न भई भयावह स्थिति आउने देखिन्छ।

सडक र पुल बिच्छेद हुँदा खाद्यान्न संकट मात्र नभई स्वास्थ्य उपचारमा समेत ठूलो समस्या पैदा भएको छ। गाउँमा कोही बिरामी परेमा अस्पतालसम्म लैजाने कुनै माध्यम छैन। दैनिक उपभोग्य वस्तुका साथै औषधि तथा अन्य अत्यावश्यक सामाग्रीको समेत अभाव हुन थालेको छ। स्थानीय तह तथा सम्बन्धित निकायले तत्काल ध्यान नदिए अवस्था नियन्त्रणबाहिर जान सक्ने स्थानीय अगुवाहरूको भनाइ छ।

प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दाहरूले सरकार र विपद् व्यवस्थापन निकायहरूसँग तत्काल आपत्कालीन राहत तथा वैकल्पिक यातायातको व्यवस्था गर्न जोडदार माग गरेका छन्। अस्थायी पुल निर्माण, पैदल मार्गको तत्काल मर्मत तथा आवश्यक परे हेलिकप्टरमार्फत खाद्यान्न र औषधिको आपूर्ति गर्नुपर्ने उनीहरूको माग छ। समयमै प्रभावकारी कदम नचालिए दुर्गम क्षेत्रका नागरिकहरू खाद्य संकटको ठूलो चपेटामा पर्ने निश्चित छ।

यसैबीच, स्थानीय प्रशासन र सरोकारवाला निकायहरूले अवरुद्ध सडक तथा पुलको मर्मत सम्भार र राहत वितरणको योजना बनाइरहेको जनाएका छन्। तथापि, कठिन भूबनोट र मौसमको प्रतिकूलताका कारण पुनरुत्थान कार्यमा ढिलाइ भइरहेको छ। सम्भावित संकट टार्नका लागि एकीकृत र द्रुत आपत्कालीन सहयोगको अति आवश्यकता देखिएको छ।