तनहुँमा बेवारिसे शव व्यवस्थापन: त्रिशूलीका शव गाडिँदै

१५ भदौ, काठमाडौं ।

तनहुँको देवघाटस्थित त्रिशूली नदी किनारमा भेटिएका अनपेक्षित तथा बेवारिसे शवहरूको तनहुँमा बेवारिसे शव व्यवस्थापन प्रक्रियाअन्तर्गत व्यास नगरपालिका–५ स्थित चैनपुर जङ्गल क्षेत्रमा सुरक्षित रूपमा गाड्न थालिएको छ। भोटेकोशी नदीमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण बगेर आएका र हालसम्म पहिचान हुन नसकेका मानिसहरूका शवलाई भविष्यमा समेत वैज्ञानिक विधिबाट पहिचान गर्न सकिने गरी कानुनी प्रक्रिया पूरा गरेर व्यवस्थापन गर्न लागिएको हो।

जिल्ला प्रशासन कार्यालय तनहुँका अनुसार त्रिशूली नदी किनारमा विभिन्न समयमा फेला परेका ती शवहरूको डीएनए नमुना सङ्कलन, रेखाचित्र तयार पार्ने तथा औँलाको छाप लिनेजस्ता कानुनी र प्राविधिक प्रक्रिया पूरा गरिएको छ। तनहुँका प्रमुख जिल्ला अधिकारी शिवलाल तिवारीले पहिचान नभएका शवहरूलाई पछि आफन्तजन आएर दाबी गरेमा सनाखत गर्न सजिलो होस् भन्ने उद्देश्यले छुट्टाछुट्टै स्थान तोकेर र तथ्याङ्क सुरक्षित राखेर जङ्गल क्षेत्रमा व्यवस्थापन गर्न लागिएको जानकारी दिनुभएको छ।

सिन्धुपाल्चोक तथा आसपासका क्षेत्रमा भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढीका कारण ठूलो जनधनको क्षति भएको थियो। बाढीमा परेर बेपत्ता भएका नागरिकहरूको शव बग्दै सुनकोशी, सप्तकोशी तथा त्रिशूली नदीसम्म पुगेको सुरक्षा निकायको अनुमान छ। तनहुँको प्रसिद्ध धार्मिक स्थल देवघाटधाम नजिकै त्रिशूली र कालीगण्डकीको सङ्गम क्षेत्रमा बगेर आएका धेरै शवहरू भेटिएपछि स्थानीय प्रशासनले तिनको व्यवस्थापनमा तदारुकता देखाएको हो।

शव व्यवस्थापनका लागि जिल्ला प्रहरी कार्यालय तनहुँ, सशस्त्र प्रहरी बल तथा स्थानीय व्यास नगरपालिकाको टोली खटिएको छ। स्थानीय चैनपुर जङ्गलमा वातावरणीय असर नपर्ने गरी तथा बस्तीबाट सुरक्षित दूरीमा शवहरू गाड्ने व्यवस्था मिलाइएको छ। प्रहरीले फेला परेका प्रत्येक शवको शारीरिक बनावट, कपडा, गहना तथा अन्य पहिचान खुल्ने वस्तुहरूको विवरण अभिलेखमा सुरक्षित राखेको जनाएको छ।

बाढीका कारण शवहरू धेरै दिनसम्म पानीमा तैरिएकाले बिग्रेको अवस्थामा भेटिएका छन्, जसले गर्दा प्रत्यक्ष हेरेर सनाखत गर्न कठिन भएको छ। यद्यपि, प्रहरीले बेपत्ता भएका व्यक्तिहरूका परिवारलाई नजिकैको प्रहरी कार्यालय वा जिल्ला प्रहरी कार्यालय तनहुँमा सम्पर्क गरी विवरण मिलाउन अनुरोध गरेको छ। भविष्यमा कुनै परिवारले दाबी गरेमा डीएनए परीक्षणमार्फत कानुनी रूपमा नाता प्रमाणित गर्न सकिने गरी शव गाडिएका स्थानहरूमा निश्चित सङ्केत वा नम्बरिङ गरिएको छ।

प्राकृतिक विपद्का समयमा नदी तटीय क्षेत्रमा फेला पर्ने शवहरूको उचित व्यवस्थापन र पहिचान एक संवेदनशील विषय बनेको छ। तनहुँ प्रशासनले अपनाएको यो सुरक्षित र वैज्ञानिक व्यवस्थापन विधिले भविष्यमा पीडित परिवारलाई आफ्ना प्रियजनको स्थिति थाहा पाउन मद्दत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ। प्रशासनले नदी किनारमा अझै पनि नयाँ शवहरू भेटिन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै अनुगमन र खोजी कार्यलाई जारी राखेको छ।