रसुवा बाढी: चीनबाट आएको बाढीले बजार र संरचना ध्वस्त

१० भदौ, काठमाडौं ।

रसुवा बाढीका कारण उत्तरी सीमावर्ती क्षेत्रका तटीय बस्ती र प्रमुख व्यापारिक बजारहरू क्षणभरमै बगरमा परिणत भएका छन्। चीनको तिब्बत स्वायत्त क्षेत्रबाट अप्रत्याशित रूपमा भोटेकोशी नदी हुँदै त्रिशूलीमा आएको भीषण बाढीले रसुवागढी तथा आसपासका क्षेत्रमा ठूलो धनजन र भौतिक संरचनामा क्षति पुर्‍याएको छ। अचानक आएको उच्च बहावसहितको लेदो बाढीका कारण तटीय क्षेत्रमा त्रास फैलिएको छ भने सीमावर्ती व्यापारिक नाका पूर्ण रूपमा ठप्प बनेको छ।

बाढीको तीव्र वेगले उत्तरी नाका जोड्ने रसुवागढी भन्सार कार्यालय, अध्यागमन कार्यालय, सीमा सुरक्षामा खटिएका नेपाल प्रहरी तथा सशस्त्र प्रहरीका चौकीहरू र स्थानीय गाउँपालिका एवं वडा कार्यालयका भवनहरू बगाएको छ। नदी किनारमा निर्माण गरिएका पक्की भौतिक संरचनाहरू समेत बाढीको धक्का सहन नसकी भत्किएका छन्। बाढी आए लगत्तै तटीय क्षेत्रका सरकारी कर्मचारी, सुरक्षाकर्मी र स्थानीय बासिन्दाहरू सुरक्षित स्थानतर्फ भाग्न सफल भएकाले ठूलो मानवीय क्षति हुनबाट जोगिए पनि भौतिक सम्पत्ति भने सखाप भएको छ।

नदी किनारमा पार्क गरी राखिएका तथा भन्सार जाँचपासको पर्खाइमा रहेका सयौँ मालवाहक ट्रक, कन्टेनर, कन्स्ट्रक्सन मेसिनरी र साना सवारी साधनहरू बाढीले बगाएर लगेको छ। तिब्बतबाट आएको लेदो र ढुङ्गामाटो मिश्रित बाढीले गर्दा टिमुरे र स्याफ्रुबेँसी क्षेत्रका बजारहरू पूर्ण रूपमा पुरिएका छन्। सीमावर्ती क्षेत्रमा अर्बौँ रुपैयाँ बराबरका व्यापारिक सामान बोकेका गाडीहरू नदीमा बेपत्ता भएपछि व्यापारी तथा व्यवसायीहरू ठूलो आर्थिक संकटमा परेका छन्।

यस क्षेत्रमा निर्माणाधीन तथा सञ्चालनमा रहेका विभिन्न जलविद्युत् आयोजनाहरूमा समेत बाढीले गम्भीर क्षति पुर्‍याएको छ। त्रिशूली नदी बेसिनमा रहेका जलविद्युत् गृहका बाँध, पावरहाउस, सुरुङ र प्रसारण लाइनहरू बाढी र लेदोले भरिएपछि विद्युत् उत्पादन पूर्ण रूपमा बन्द भएको छ। बाढीका कारण पासाङ ल्हामु राजमार्गका विभिन्न खण्डहरू तथा पक्की पुलहरू बगेपछि सदरमुकाम धुन्चेबाट उत्तरी नाकातर्फको सडक सम्पर्क विच्छेद भएको छ, जसले गर्दा उद्धार र राहत सामग्री ढुवानीमा ठूलो समस्या उत्पन्न भएको छ।

बाढीका कारण घरबारविहीन बनेका सयौँ स्थानीय परिवारहरूलाई सुरक्षित स्थानमा स्थानान्तरण गरिएको छ। सडक सञ्जाल अवरुद्ध भएकाले आपत्कालीन उद्धारका लागि स्थानीय प्रशासन, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल र नेपाली सेनाको टोली पैदल मार्ग हुँदै प्रभावित क्षेत्रमा खटिएका छन्। तटीय क्षेत्रका जोखिमयुक्त स्थानमा रहेका सर्वसाधारणलाई नदी किनारमा नजवान र सतर्कता अपनाउन स्थानीय प्रशासनले आग्रह गरेको छ।

तिब्बत क्षेत्रमा भएको अत्यधिक वर्षा वा हिमताल विस्फोटका कारण बाढी आएको अनुमान गरिए पनि यसको वास्तविक कारणबारे प्राविधिक अध्ययन हुन बाँकी छ। जलवायु परिवर्तनका कारण उच्च हिमाली क्षेत्रमा यस्ता अप्रत्याशित जलविपद्का घटनाहरू बढ्दै गएकाले पूर्वसूचना प्रणालीलाई थप प्रभावकारी बनाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ। बाढी प्रभावितहरूका लागि तत्काल राहत, क्षतिपूर्तिको व्यवस्थापन र अवरुद्ध व्यापारिक नाका पुनःसञ्चालनका लागि सरकारले द्रुत गतिमा काम अघि बढाउनुपर्ने माग स्थानीयवासीले गरेका छन्।