उत्तर कोरिया र रुस जोड्ने पहिलो मोटरेबल पुल सञ्चालनमा

२३ भदौ, काठमाडौं ।

काठमाडौँ। उत्तर कोरिया र रुस जोड्ने पहिलो मोटरेबल पुल औपचारिक रूपमा सञ्चालनमा आएको छ। दुवै देशबीच बढ्दो कूटनीतिक तथा सैन्य सहकार्यका बीच सञ्चालनमा ल्याइएको यो सडक पुलले दुई छिमेकी राष्ट्रहरूबीचको प्रत्यक्ष व्यापार र यातायातलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउने अपेक्षा गरिएको छ। युक्रेनमा रुसले जारी राखेको आक्रमण र उत्तर कोरियामाथि लगाइएको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धका बीच यो पूर्वाधार निर्माण हुनुलाई विश्व राजनीतिमा निकै चासो र सतर्कताका साथ हेरिएको छ।

तुमेन नदीमाथि निर्माण गरिएको यो नयाँ सडक पुलले रुसको सुदूरपूर्वी क्षेत्र र उत्तर कोरियाको सीमावर्ती भूभागलाई सिधा जोड्दछ। यसअघि दुई देशबीच रेल मार्गमार्फत मात्र सीमित आवतजावत र सामान ढुवानी हुने गरेकोमा अब भने मालवाहक गाडीहरूमार्फत पनि प्रत्यक्ष सम्पर्क स्थापित भएको छ। युक्रेन युद्ध सुरु भएयता मस्को र प्योङयाङबीचको सम्बन्ध तीव्र रूपमा गहिरिँदै गएको समयमा यो सडक सञ्जाल पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आउनु रणनीतिक दृष्टिकोणले अत्यन्तै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ।

अन्तर्राष्ट्रिय सुरक्षा विश्लेषकहरू र पश्चिमी देशहरूले उत्तर कोरिया र रुस जोड्ने यो पुललाई गुप्त सैन्य सामग्री र हतियार ढुवानीको मुख्य माध्यम बनाइन सक्ने गम्भीर आशङ्का व्यक्त गरेका छन्। उत्तर कोरियाले रुसलाई युक्रेन युद्धका लागि आवश्यक पर्ने तोपका गोला, क्षेप्यास्त्र र अन्य गोलाबारुद उपलब्ध गराइरहेको अमेरिका तथा नेटो सम्बद्ध राष्ट्रहरूको निरन्तर दाबी रहँदै आएको छ। यो नयाँ सडक पूर्वाधारले यस्ता सैन्य सामग्रीहरूको गुप्त ओसारपसारलाई अझ सहज, सुरक्षित र द्रुत बनाउन सक्ने अनुमान सैन्य विश्लेषकहरूको छ।

रुसी राष्ट्रपति भ्लादिमिर पुटिन र उत्तर कोरियाली सर्वोच्च नेता किम जोङ उनबीच भएका हालैका उच्चस्तरीय भ्रमण र नयाँ द्विपक्षीय रक्षा सम्झौताहरूले दुई देशलाई इतिहासकै नजिक ल्याएको छ। दुवै मुलुकमाथि पश्चिमी राष्ट्रहरूले भारी आर्थिक तथा व्यापारिक प्रतिबन्धहरू लगाएका छन्। यस विषम परिस्थितिमा दुवै देशले एकअर्कालाई सहयोग गर्दै अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिबन्धहरूको प्रभावलाई न्यूनीकरण गर्ने संयुक्त रणनीति अपनाएका छन्। यो पुल निर्माण र सञ्चालनलाई सोही रणनीतिक साझेदारीको प्रत्यक्ष व्यावहारिक परिणामका रूपमा व्याख्या गरिएको छ।

व्यापारिक तथा आर्थिक दृष्टिकोणले हेर्दा यो मोटरेबल पुलले दुई देशबीचको वस्तु तथा सेवाको ओसारपसारलाई तीव्र बढावा दिनेछ। उत्तर कोरियाली कामदारहरूलाई रुसका निर्माण क्षेत्रमा पठाउन तथा रुसबाट उत्तर कोरियातर्फ आवश्यक खाद्यान्न, इन्धन र औद्योगिक कच्चा पदार्थ ढुवानी गर्न यसले ठूलो मद्दत पुर्‍याउने छ। यद्यपि, संयुक्त राष्ट्रसङ्घको सुरक्षा परिषद्ले उत्तर कोरियामाथि लगाएका कडा प्रतिबन्धहरूका कारण वैधानिक व्यापारमा सीमाहरू कायम छन्, तर पनि यो पुलमार्फत हुने सीमापार गतिविधिले दुवै देशको अर्थतन्त्रलाई राहत दिने विश्वास गरिएको छ।

समग्रमा, उत्तर कोरिया र रुस जोड्ने यो पहिलो सडक पुल केवल एउटा भौतिक पूर्वाधार मात्र नभएर बदलिँदो भू-राजनीतिक समीकरण र नयाँ शक्ति ध्रुवीकरणको प्रतीक बनेको छ। अमेरिका र उसका सहयोगी राष्ट्रहरूको चर्को दबाबका बाबजुद रुस र उत्तर कोरियाले आफ्नो रणनीतिक र सैन्य गठबन्धनलाई निरन्तर बलियो बनाउँदै लगेका छन्। यो सडक मार्ग सञ्चालनमा आएसँगै उत्तरपूर्वी एसियाको सुरक्षा वातावरण र क्षेत्रीय शक्ति सन्तुलनमा कस्तो असर पर्छ भन्ने विषयमा विश्वभरका कूटनीतिज्ञहरूले सूक्ष्म निगरानी गरिरहेका छन्।