अस्ट्रेलियामा आवास संकट: घरभाडामै बित्छ आधा आम्दानी

९ भदौ, काठमाडौं ।

अस्ट्रेलियामा आवास संकट चर्किँदै जाँदा त्यहाँका प्रमुख सहरहरूमा बसोबास गर्ने सर्वसाधारणले आफ्नो औसत आम्दानीको आधाभन्दा बढी भाग घरभाडामै खर्च गर्नुपर्ने बाध्यकारी अवस्था सिर्जना भएको छ। आवास सम्बन्धी वकालत गर्दै आएको संस्था ‘एभ्रिबडिज होम’ ले सोमबार सार्वजनिक गरेको प्रतिवेदनअनुसार अस्ट्रेलियाका सबै प्रमुख राजधानी सहरहरूमा एउटा सामान्य युनिट वा फ्ल्याट भाडामा लिन राष्ट्रिय औसत आम्दानीको ५० प्रतिशतभन्दा बढी रकम तिर्नुपर्ने स्थिति छ।

सार्वजनिक प्रतिवेदनअनुसार वार्षिक करिब ७० हजार अस्ट्रेलियाली डलर आम्दानी गर्ने नागरिकहरूका लागि समेत सहरहरूमा किफायती र सुरक्षित आवास भेटाउन निकै कठिन बन्दै गएको छ। सिड्नी, मेलबर्न, ब्रिसबेन लगायतका मुख्य सहरहरूमा पछिल्लो समय घरभाडाको दर अस्वाभाविक रूपमा वृद्धि भएको छ। यसले गर्दा विशेष गरी न्यून र मध्यम आय भएका परिवारहरू सबैभन्दा बढी आर्थिक मारमा परेका छन्।

भाडा दरमा भएको उच्च वृद्धिले मानिसहरूको दैनिकीमा गम्भीर असर पारेको छ। आम्दानीको ठूलो हिस्सा घरभाडामै सकिएपछि मानिसहरू खाद्यान्न, स्वास्थ्य सेवा, शिक्षा र अन्य अत्यावश्यक खर्चहरूमा कटौती गर्न बाध्य भइरहेका छन्। अस्ट्रेलियामा रहेका अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी र नयाँ आप्रवासीहरूका लागि त यो समस्या अझ बढी कष्टकर र चुनौतीपूर्ण बनेको सामाजिक कार्यकर्ताहरू बताउँछन्।

विज्ञहरूका अनुसार अस्ट्रेलियामा लामो समयदेखि नयाँ घरहरूको निर्माण पर्याप्त मात्रामा हुन नसक्नु, जनसङ्ख्याको तीव्र वृद्धि र बैंकिङ ब्याजदरमा भएको उतारचढावका कारण घरजग्गा बजारमा प्रत्यक्ष असर परेको हो। निजी क्षेत्रका घरधनीहरूले समेत भाडादर उच्च बनाउँदा सर्वसाधारणको जीवनयापनको लागत अकासिएको छ। सहरका मुख्य भागहरूमा भाडा तिर्न नसकेर धेरै मानिसहरू टाढाका उपसहरहरूतर्फ विस्थापित हुनुपरेको छ।

प्रतिवेदन प्रस्तुत गर्दै ‘एभ्रिबडिज होम’ ले सरकारसँग संकट समाधानका लागि तत्काल आपतकालीन कदम चाल्न माग गरेको छ। संस्थाले सामाजिक आवास निर्माणमा सरकारी लगानी बढाउनु पर्ने र भाडामा बस्ने उपभोक्ताहरूको अधिकार संरक्षण गर्न स्पष्ट कानुनी व्यवस्था गरिनुपर्ने जोड दिएको छ। समयमै ठोस कदम नचालिए यसले सामाजिक र मानसिक स्वास्थ्यमा थप जटिलता ल्याउने चेतावनी दिइएको छ।