ड्रागन फ्रुट खेतीमा सामाजिक सञ्जालको कमाल

२१ भदौ, काठमाडौं ।

सामाजिक सञ्जालमा सेयर गरिएका कृषि प्रविधिसम्बन्धी सामग्री हेरेर सीप सिकी कपिलवस्तुका एक किसानले व्यावसायिक ड्रागन फ्रुट खेती सुरु गरेका छन्। कपिलवस्तुको शिवराज नगरपालिका-५ नौडिहवाका किसान रामप्रसाद बेलवासेले सामाजिक सञ्जालको सही सदुपयोग गर्दै सुरु गरेको यो खेती अहिले उनको आम्दानीको प्रमुख स्रोत बनेको छ।

बेलवासेले करिब डेढ वर्षअघि आफ्नै चार कट्ठा जमिनमा आधुनिक तरिकाले ड्रागन फ्रुट खेती सुरुआत गरेका थिए। यसका लागि उनले छिमेकी जिल्ला रुपन्देहीको रानीबगियाबाट ६२८ वटा ड्रागन फ्रुटका बिरुवा खरिद गरी ल्याएका थिए। खेतमा १५७ वटा सिमेन्टका पोल तयार पारेर प्रतिपोल चार-चार वटा बिरुवा रोपेका बेलवासेले हालसम्म तीन पटक फल उत्पादन गरी बजारमा बिक्री गरिसकेका छन्।

प्रविधिको विकाससँगै सामाजिक सञ्जाल नेपाली किसानहरूका लागि सूचना र प्रविधि सिकाइको प्रभावकारी माध्यम बन्दै गएको छ। बेलवासेले पनि इन्टरनेटमा उपलब्ध कृषि विशेषज्ञका भिडियोहरू नियमित रूपमा अध्ययन गरेर सिँचाइ, मलखाद व्यवस्थापन, गोडमेल तथा रोग नियन्त्रणका तरिकाहरू सिकेका थिए। सुरुमा चासोका रूपमा हेरिएका सामग्रीबाट प्रेरित भएर उनले यसलाई व्यावसायिक रूपमै अगाडि बढाउने निर्णय गरेका हुन्।

नेपालमा पछिल्लो समय ड्रागन फ्रुटको बजार माग उच्च हुँदै गएको छ। एकपटक संरचना तयार गरी बिरुवा रोपेपछि लामो समयसम्म निरन्तर फल दिने भएकाले परम्परागत खाद्यान्न बालीको तुलनामा यसबाट राम्रो प्रतिफल पाइने बेलवासेको अनुभव छ। कपिलवस्तु क्षेत्रमा नयाँ प्रयोगका रूपमा हेरिएको यो खेतीले स्थानीय स्तरमै रोजगारी र आम्दानीका अवसरहरू सिर्जना गर्न सकिन्छ भन्ने दृष्टान्त पेस गरेको छ।

वैदेशिक रोजगारी वा परम्परागत खेतीमा मात्र सीमित नभई आधुनिक कृषि प्रणाली अपनाउन सके स्वदेशमै आत्मनिर्भर बन्न सकिने सन्देश बेलवासेको यो प्रयासले दिएको छ। सामाजिक सञ्जाललाई मनोरञ्जनमा मात्र नभई उत्पादनमूलक काम र व्यवसाय विस्तारमा कसरी उपयोग गर्न सकिन्छ भन्ने यो एउटा उदाहरणीय अभ्यास बनेको छ।