२ मंसिर, काठमाडौं ।
काठमाडौं। प्रधानमन्त्री बालेन शाहको भारत भ्रमणको पूर्वसन्ध्यामा भारत सरकारले नेपालबाट थप ६१५ दशमलव ०२ मेगावाट भारततर्फ विद्युत् निर्यात गर्न औपचारिक स्वीकृति प्रदान गरेको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार भारतीय पक्षले लामो समयदेखि विचाराधीन रहेको प्रस्तावलाई स्वीकृत गर्दै थप बिजुली लैजान अनुमति दिएको हो। यस निर्णयसँगै वर्षायाममा नेपालमा बढी हुने जलविद्युत्को बजारीकरणमा ठूलो सहयोग पुग्ने विश्वास लिइएको छ।
नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका अनुसार प्राधिकरणले अघिल्ला महिनाहरूमा नै विभिन्न जलविद्युत् आयोजनाहरूबाट उत्पादित बिजुली भारतीय प्रतिस्पर्धी बजार तथा द्विपक्षीय सम्झौतामार्फत बिक्रीका लागि प्रस्ताव पठाएको थियो। भारतीय अधिकारीहरूले सो प्रस्तावको विस्तृत अध्ययनपछि प्रधानमन्त्रीको उच्चस्तरीय भ्रमणको ठीक अघि यो महत्त्वपूर्ण स्वीकृति दिएका हुन्। यसअघि स्वीकृति पाएका आयोजनाहरूबाहेक नयाँ आयोजनाहरूको बिजुली पनि अब भारतीय प्रसारण लाइनमार्फत निर्यात हुने बाटो खुलेको छ।
विद्युत् प्राधिकरणका अधिकारीहरूका अनुसार नेपालमा जलविद्युत् उत्पादन क्षमता तीव्र रूपमा बढेको तर आन्तरिक खपत सोही अनुपातमा हुन नसकेका कारण वर्षायाममा बिजुली खेर जाने जोखिम रहँदै आएको थियो। थप परिमाणको स्वीकृति पाएसँगै नेपालले ठूलो परिमाणमा विदेशी मुद्रा आर्जन गर्ने अवसर प्राप्त गरेको छ। यसले नेपालको व्यापार घाटा न्यूनीकरण गर्न तथा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको वित्तीय स्थिति अझ सुदृढ बनाउन प्रत्यक्ष योगदान पुर्याउनेछ।
दुई देशबीच भइरहेको ऊर्जा सहकार्यका क्षेत्रमा यस निर्णयलाई निकै महत्त्वपूर्ण मानिएको छ। नेपाल र भारतबीच भएको दीर्घकालीन ऊर्जा व्यापार सम्झौताको पृष्ठभूमिमा ६१५ मेगावाटभन्दा बढीको यो नयाँ स्वीकृतिले नेपाली जलविद्युत् क्षेत्रका लगानीकर्ताहरूमा नयाँ उत्साह थपेको छ। निजी क्षेत्रका प्रवर्धकहरूले उत्पादन गरेको विद्युत् समेत राष्ट्रिय प्रसारण ग्रिडमा जोडिएर निर्यात हुने भएपछि जलविद्युत्मा स्वदेशी तथा वैदेशिक लगानी अझै वृद्धि हुने अपेक्षा गरिएको छ।
प्रधानमन्त्री शाहको भारत भ्रमणका क्रममा ऊर्जा व्यापार, सीमापार प्रसारण लाइन विस्तार तथा अन्य द्विपक्षीय सहकार्यका मुद्दाहरूमा गहन छलफल हुने कार्यसूची रहेको छ। भ्रमणअघि नै भारतले दिएको यो सकारात्मक सन्देशले दुई देशबीचको वार्ताको वातावरणलाई थप सकारात्मक र फलदायी बनाउने कूटनीतिक वृत्तमा विश्लेषण गरिएको छ। दुवै देशका अधिकारीहरूले आगामी दिनमा ढल्केबर-मुजफ्फरपुर लगायतका अन्तरदेशीय प्रसारण लाइनको क्षमता अभिवृद्धि गर्दै ऊर्जा आदानप्रदानलाई अझ सहज बनाउने लक्ष्य राखेका छन्।
नेपालले आगामी वर्षहरूमा ऊर्जा उत्पादन थप बढाउने योजना बनाएकाले क्षेत्रीय बिजुली बजारमा पहुँच विस्तार गर्नु अत्यावश्यक भइसकेको छ। भारतसँगै बंगलादेशसम्म पनि नेपाली बिजुली निर्यात गर्ने दीर्घकालीन रणनीति रहेको सन्दर्भमा भारतले दिएको यो पछिल्लो स्वीकृति दक्षिण एसियाली क्षेत्रमै ऊर्जा सहकार्यको नयाँ अध्याय साबित हुने देखिन्छ।
थप उपयोगी लिङ्कहरू
Tourism & Management · Citizen Responsibility · Skill Services · Ramesh Poudel
यो सामग्री WpNewblog द्वारा तयार — www.rameshpoudel.com












Leave a Reply