छठघाट घरआँगनमै निर्माण गर्ने क्रम मिथिला क्षेत्रमा बढ्दो, व्रतालुलाई निकै सहजता

छठघाट घरआँगनमै निर्माण गर्ने क्रम मिथिला क्षेत्रमा बढ्दो

महोत्तरी — आस्था, निष्ठा र लोकसंस्कृतिको महापर्व छठका अवसरमा मिथिला क्षेत्रभरि छुट्टै धार्मिक रौनक छाएको छ। यसै क्रममा महोत्तरी जिल्लाका बर्दिबास लगायत विभिन्न स्थानमा आफ्नै घरआँगनमा छठघाट निर्माण गरी पर्व मनाउने नयाँ अभ्यास तीव्र रूपमा बढिरहेको छ। विगतका वर्षहरूमा स्थानीय नदी, पोखरी वा सार्वजनिक जलाशयका किनारमा पुगेर अस्ताउँदो र उगिँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिने परम्परा रहेकामा पछिल्ला दिनहरूमा भने घरअगाडि नै स-साना कृत्रिम पोखरी बनाएर पूजाआजा गर्ने क्रम व्यापक बनेको हो।

विशेष गरी महोत्तरीको बर्दिबास–२ स्थित अस्पतालचोकका अधिकांश घरहरूमा यसपटक घरआँगनमै छठघाट तयार गरिएका छन्। सोही चोकका स्थानीय बासिन्दा देवनारायण महतोले विगत तीन वर्षदेखि आफ्नै घरअगाडि छठघाट का लागि सानो पोखरी निर्माण गर्दै आएका छन्। प्राकृतिक नदी तथा सार्वजनिक जलाशय निकै टाढा रहेकाले र ज्येष्ठ नागरिक एवं बालबालिकालाई आउजाउमा असुविधा हुने भएकाले उनले यो विकल्प अपनाएका हुन्। उनले निर्मित सानो पोखरीमा नजिकैको रातु नदीको कुलोबाट पानी ल्याएर भर्ने व्यवस्था मिलाएका छन्। घरैमा पानी उपलब्ध भएपछि नुहाउन, सरसफाइ गर्न र पूजाका सामान पखालेर अर्घ्य दिन निकै सहज भएको उनको अनुभव छ।

घरको आँगनमा तयार पारिने छठघाट ले विशेष गरी पाका उमेरका व्रतालुहरू, बालबालिका र शारीरिक रूपमा अशक्त व्यक्तिहरूका लागि ठूलो राहत पुर्‍याएको छ। प्राकृतिक नदी किनारसम्म पुग्न लामो पैदल यात्रा गर्नुपर्ने, भीडभाड नियन्त्रण गर्न गाह्रो हुने र सवारी साधनको अव्यवस्थाका कारण समस्या झेल्नुपर्ने अवस्थाबाट बच्न धेरै परिवारहरूले आफ्नै निजी जग्गा वा आँगनमा पोखरी खनेर जल भर्ने उपाय रोजेका छन्। यसले गर्दा नदी र प्राकृतिक जलाशयमा हुने अत्यधिक चाप समेत घट्न थालेको छ।

यसरी घरैमा निर्माण गरिएका छठघाट लाई व्रतालु तथा तिनका परिवारले केराका खम्बा, बत्ती, प्राकृतिक फूलमाला र ध्वजापताकाले चिटिक्क पारेर सजाउने गर्छन्। घरमा घाट बनाउँदा एकातिर पवित्रता, धार्मिक शुद्धता र सरसफाइ कायम राख्न सजिलो हुन्छ भने अर्कातिर सम्पूर्ण परिवारका सदस्यहरू एकै ठाउँमा भेला भएर पूजाका सम्पूर्ण विधिहरू शान्त वातावरणमा सम्पन्न गर्न पाउँछन्। यस नयाँ शैलीले मौलिक परम्परा, निष्ठा र आस्थामा कुनै आँच आउन नदिई पारिवारिक सामीप्यता र सहजता थपेको स्थानीय जानकारहरू बताउँछन्।

छठ पर्वमा जलाशयको उपस्थिति अनिवार्य मानिने भएकाले बदलिँदो समय र सहरी वातावरण अनुसार मिथिलावासीले रोजेको घरमै छठघाट बनाउने यो परम्परा अहिले बर्दिबास मात्र नभई महोत्तरीका अन्य गाउँ तथा नगरहरूमा पनि फैलँदै गएको छ। सुरक्षित, स्वच्छ र व्यवस्थित रूपमा पर्व मनाउन सकिने भएकाले आगामी वर्षहरूमा पनि यो अभ्यास अझ फराकिलो बन्दै जाने देखिन्छ।

थप उपयोगी लिङ्कहरू

यो सामग्री WpNewblog द्वारा तयार — www.rameshpoudel.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *