मर्स्याङ्दी र मार्दी खोलामा बाढीको जोखिम: सतर्कता तह पार

१ पुष, काठमाडौं ।

लमजुङस्थित मर्स्याङ्दी नदी र कास्कीको मार्दी खोलामा पानीको सतहले सतर्कता तह पार गरेपछि तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई बाढीको उच्च जोखिमबाट जोगिन विशेष सतर्कता अपनाउन आग्रह गरिएको छ। जल तथा मौसम विज्ञान विभागअन्तर्गतको बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले भदौ १६ गते रातको समयमा जारी गरेको विशेष सूचना अनुसार दुवै नदीमा लगातारको वर्षाका कारण जल सतह खतराको तह नजिक पुगेको हो। बाढीको जोखिम उच्च रहेकाले लमजुङ र कास्कीका तटीय एवं होचा भूभागका बासिन्दालाई बिहानसम्म उच्च सतर्क रहन अनुरोध गरिएको छ।

महाशाखाका अनुसार भदौ १६ गते बिहान १ः२० बजे गरिएको पछिल्लो मापनमा लमजुङ भएर बग्ने मर्स्याङ्दी नदीमा पानीको सतहले सतर्कता तह नाघेको पुष्टि भएको हो। मर्स्याङ्दी नदी जलविद्युत् आयोजनाहरू र तटीय बस्तीका दृष्टिले निकै संवेदनशील मानिन्छ। नदीमा पानीको बहाव निरन्तर बढ्दो क्रममा रहेकाले मर्स्याङ्दी गाउँपालिका, बेँसीसहर नगरपालिका लगायत मर्स्याङ्दी नदी किनारका बस्तीहरूमा कटान र डुबानको जोखिम सिर्जना भएको छ।

यसैगरी कास्की जिल्ला भएर बग्ने मार्दी खोलामा पनि जल सतह सतर्कता तहभन्दा माथि पुगेको छ। पोखरा र आसपासका तटीय क्षेत्रहरूमा मार्दी खोलाको बहाव तीव्र बनेकाले तल्लो तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सुरक्षित रहन निर्देशन दिइएको छ। मार्दी खोला स्थानीय खानेपानी आपूर्ति तथा कृषिका लागि समेत महत्त्वपूर्ण रहेकाले बाढीले भौतिक पूर्वाधारमा क्षति पुर्याउन सक्ने सम्भावनालाई ध्यानमा राख्दै प्राविधिक तथा सुरक्षा निकायहरूलाई हाइ अलर्टमा राखिएको छ।

नेपालमा मनसुनी वायुको सक्रियताका कारण देशका विभिन्न भागमा अविरल वर्षा भइरहेको छ। विशेष गरी गण्डकी प्रदेशका पहाडी तथा हिमाली जिल्लाहरूमा मध्यमदेखि भारी वर्षा हुँदा साना-ठूला खोलानालाहरूमा आकस्मिक बाढी र पहिरोको जोखिम बढेको हो। महाशाखाले नदी किनारमा बसोबास गर्ने सर्वसाधारणलाई नदी आसपासका क्षेत्रमा नजान, गाईवस्तु चराउन वा दाउरा सङ्कलन गर्न ननिस्कन र रातको समयमा थप सजग रहन अपिल गरेको छ।

मौसमविद्हरूका अनुसार मनसुनको समयमा रातको समयमा पर्ने भारी वर्षाले ठूलो क्षति निम्त्याउने सम्भावना रहन्छ। स्थानीय प्रशासन तथा जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले सम्भावित जोखिमलाई मध्यनजर गर्दै सुरक्षा निकायहरूलाई तयारी अवस्थामा राखेका छन्। डुबान र कटानको जोखिम भएका क्षेत्रमा सञ्चार प्रणालीलाई दुरुस्त राखिएको र सर्वसाधारणलाई मोबाइलमा एसएमएसमार्फत बाढीको पूर्वसूचना पठाइएको जल तथा मौसम विज्ञान विभागले जनाएको छ।

विज्ञहरूले तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई सम्भावित खतरा महसुस हुनासाथ सुरक्षित उच्च स्थानतर्फ सर्न र कुनै पनि आपत्कालीन अवस्था आएमा तत्काल स्थानीय जनप्रतिनिधि वा नजिकैको प्रहरी चौकीमा सम्पर्क गर्न सुझाव दिएका छन्। बाढी पूर्वानुमान महाशाखाले नदीको जल सतह घट्दो क्रममा नपुगुञ्जेलसम्म उच्च सतर्कता निरन्तर कायम राख्न अपिल गर्दै मौसम सम्बन्धी अद्यावधिक सूचनाहरू नियमित रूपमा लिन सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ।