राप्ती प्रादेशिक अस्पतालमा दुई वर्षदेखि सिटीस्क्यान ठप्प

७ कात्तिक, काठमाडौं ।

दाङको तुलसीपुरस्थित राप्ती प्रादेशिक अस्पतालमा विगत दुई वर्षदेखि सिटीस्क्यान मेसिन बिग्रिएर थन्किँदा सर्वसाधारण बिरामीहरू गम्भीर मार्कामा परेका छन्। लुम्बिनी प्रदेशकै प्रमुख स्वास्थ्य संस्थाको रूपमा रहेको यस अस्पतालमा अत्यावश्यक प्रविधिको अभाव र सघन उपचार कक्ष (आईसीयू) सञ्चालनमा आउन नसक्दा गम्भीर प्रकृतिका बिरामीलाई निरन्तर जिल्लाबाहिर पठाउनुपर्ने बाध्यता बनेको छ।

अस्पतालमा जटिल प्रकृतिका बिरामी आउँदा तत्काल परीक्षण र उपचार सेवा उपलब्ध गराउन नसकिएपछि यो स्वास्थ्य संस्था पछिल्लो समय ‘रेफर सेन्टर’को रूपमा चित्रित हुन थालेको छ। अस्पतालका निमित्त प्रमुख मेडिकल सुपरिटेन्डेन्ट डा. मोहम्मद नुरुल होदाका अनुसार अस्पतालबाट निरन्तर बिरामी अन्यत्र पठाउनुपर्दा जनमानसमा अस्पतालप्रतिको दृष्टिकोण नकारात्मक बन्दै गएको छ। सेवा सञ्चालनका लागि पटक-पटक पहल गरिए पनि मर्मतसम्भार वा नयाँ प्रविधि जडानमा सरोकारवाला निकायले ध्यान नदिँदा समस्या झन् जटिल बनेको हो।

विशेष गरी टाउकोमा गम्भीर चोट लागेका, स्ट्रोक भएका वा आन्तरिक अङ्गमा रक्तस्राव भएका बिरामीका लागि सिटीस्क्यान सेवा अत्यन्तै महत्वपूर्ण मानिन्छ। तर दुई वर्षअघि बिग्रिएको मेसिन मर्मत नहुँदा आकस्मिक कक्षमा आउने बिरामीलाई समेत नेपालगञ्ज, बुटवल वा काठमाडौँ रेफर गर्नुपर्ने स्थिति छ। यसले गर्दा बिरामीको समय र पैसा दुवैको ठूलो क्षति भइरहेको छ भने गम्भीर घाइतेहरूलाई बाटोमै ज्यान जाने जोखिम बढेको छ।

सिटीस्क्यान मात्र नभई सघन उपचार कक्ष (आईसीयू) जस्ता संवेदनशील पूर्वाधारसमेत जनशक्ति तथा व्यवस्थापकीय कमजोरीका कारण पूर्ण रूपमा सञ्चालनमा आउन सकेका छैनन्। राप्ती प्रादेशिक अस्पतालमा आधुनिक उपकरणहरू भित्रिए पनि तिनको उचित मर्मतसम्भार र दक्ष प्राविधिकको व्यवस्थापन हुन नसक्दा लाखौँ रुपैयाँका मेसिनहरू प्रयोगविहीन बनेर थन्किएका छन्।

दाङका साथै छिमेकी जिल्लाहरू सल्यान, प्युठान, रोल्पा र रुकुम पश्चिमका नागरिकसमेत सेवा लिन आउने यस अस्पतालको दुरावस्थाले विपन्न वर्गका नागरिक सबैभन्दा बढी प्रभावित भएका छन्। सरकारी अस्पतालमा सुलभ शुल्कमा पाइने सेवा अवरुद्ध हुँदा बिरामीहरू महँगो शुल्क तिरेर निजी अस्पतालमा परीक्षण गराउन वा टाढाको यात्रा गर्न बाध्य छन्।

प्रदेश सरकार र स्वास्थ्य मन्त्रालयले प्रादेशिक अस्पतालको स्तरवृद्धिका लागि ठूला बजेट विनियोजन गर्ने घोषणा गरे पनि व्यावहारिक रूपमा त्यसको कार्यान्वयन फितलो देखिएको छ। अस्पताल व्यवस्थापन समिति र प्रादेशिक निकायहरूबीच समन्वयको अभावले गर्दा स्वास्थ्य सेवा प्रवाह थप भद्रगोल बनेको स्थानीयको गुनासो छ। स्थानीय बासिन्दा तथा नागरिक समाजका प्रतिनिधिहरूले तत्काल सिटीस्क्यान मर्मत गरी आईसीयू सेवा सुचारु गर्न प्रदेश सरकारसँग जोडदार माग गरेका छन्।