डा. विमल: शिक्षा, अनुसन्धान र राष्ट्रिय एकताका अभियन्ता

६ भदौ, काठमाडौं ।

नेपालको शैक्षिक, बौद्धिक तथा सामाजिक क्षेत्रका विशिष्ट व्यक्तित्व डा. विमल केवल एक कुशल लेखक र अनुसन्धानकर्ता मात्र नभई राष्ट्रिय एकताका निष्ठावान् अभियन्ताका रूपमा स्थापित हुनुहुन्छ। दशकौंसम्म त्रिभुवन विश्वविद्यालयमा प्राध्यापन गर्दै उहाँले देशको शैक्षिक गुणस्तर अभिवृद्धि र उच्च नैतिक मूल्यमान्यताको प्रवर्धनमा अतुलनीय योगदान पुर्‍याउनुभएको छ। उहाँको बहुआयामिक व्यक्तित्वले नेपाली समाजलाई ज्ञान, देशभक्ति र सामाजिक सद्भावको नयाँ दिशा प्रदान गरेको छ।

प्राध्यापन क्षेत्रमा डा. विमलको योगदान अत्यन्तै उच्च र सम्मानित मानिन्छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालय अन्तर्गतका विभिन्न आङ्गिक तथा सम्बन्धन प्राप्त क्याम्पसहरूमा लामो समय अध्यापन गराउँदै उहाँले हजारौं विद्यार्थीहरूलाई ज्ञान र मार्गदर्शन प्रदान गर्नुभयो। उहाँको अध्यापन शैली केवल पाठ्यक्रममा आधारित नभई व्यावहारिक ज्ञान, नैतिकता र मानवीय जीवनका शाश्वत मूल्यहरूसँग जोडिएको थियो। उहाँबाट दीक्षित विद्यार्थीहरू आज मुलुकका विभिन्न प्रतिष्ठित निकाय र अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा समेत क्रियाशील रहेका छन्।

लेखन तथा अनुसन्धानका क्षेत्रमा पनि डा. विमलको सक्रियता अनुकरणीय रहेको छ। उहाँले नेपाली समाज, इतिहास, संस्कृति र राष्ट्रियताका विविध पक्षमा गहन अनुसन्धान गर्दै धेरै पुस्तक तथा खोजमूलक लेखहरू प्रकाशित गर्नुभएको छ। उहाँका कृतिहरूले राष्ट्रिय एकता र अखण्डतालाई सुदृढ बनाउन महत्वपूर्ण भूमिका खेलेका छन्। समाजका विविध आयामहरूलाई सूक्ष्म ढङ्गले अध्ययन गरी निष्कर्ष प्रस्तुत गर्ने उहाँको क्षमताले उहाँलाई अनुसन्धानकर्ताहरूको पङ्क्तिमा अग्रस्थानमा उभ्याएको छ।

राष्ट्रिय एकताका अभियन्ताका रूपमा डा. विमलले सामाजिक विविधता बीचको सद्भावलाई सधैं जोड दिनुभयो। बहुभाषिक, बहुसांस्कृतिक र बहुजातीय नेपाली समाजलाई एकताको सूत्रमा बाँध्न उहाँले बौद्धिक बहस र अन्तरक्रियाहरू सञ्चालन गर्नुभयो। देशमा देखा पर्ने विभिन्न सामाजिक तथा सांस्कृतिक रूपान्तरणका समयमा पनि उहाँले सधैं राष्ट्रिय हित, सार्वभौमसत्ता र स्वाधीनताको पक्षमा आफ्नो स्पष्ट धारणा राख्दै आउनुभएको थियो।

शिक्षाविद्हरूको नजरमा डा. विमलको निष्ठा र कर्मप्रतिको समर्पण वर्तमान र भावी पुस्ताका लागि सधैं प्रेरणाको स्रोत बनेको छ। उहाँको सरल जीवनशैली, उच्च विचार र सिद्धान्तप्रतिको प्रतिबद्धताले उहाँलाई बौद्धिक जगत्मा आदरणीय बनाएको छ। त्रिभुवन विश्वविद्यालयको शैक्षिक इतिहासमा उहाँले पुर्‍याउनुभएको योगदानलाई स्मरण गर्दै विभिन्न विद्वानहरूले उहाँको विचार र आदर्शलाई पछ्याउनुपर्ने आवश्यकता औंल्याएका छन्।

समग्रमा, डा. विमलको जीवनयात्रा शिक्षा, साहित्य र राष्ट्रिय जागरणको एउटा बलियो स्तम्भ हो। उहाँले कोर्नुभएको ज्ञान र राष्ट्रियताको मार्गले नेपाली समाजलाई अझ समृद्ध, सचेत र एकताबद्ध बनाउन निरन्तर मार्गदर्शन गरिरहनेछ। उहाँका रचनाहरू र विचारहरू नेपाली बौद्धिक इतिहासमा सधैं जीवन्त रहनेछन्।