६ मंसिर, काठमाडौं ।
चितवन र नवलपुर जोड्ने नारायणी नदीको पुल नजिकै अड्किएको नेपालकै पहिलो लक्जरी राइनो क्रुज बाढीले बगाएको दुई महिना बितिसक्दा पनि किनारमा बेवारिसे अवस्थामा छाडिएको छ। गत असोज ११ गते नारायणी नदीमा आएको भीषण बाढीले गैँडाकोट स्टेसनबाट बगाएको ६० टन क्षमताको उक्त क्रुज नवलपुरको गैँडाकोटतर्फ पुलको पहिलो पिल्लरमै अड्किएको थियो। देशको जलपर्यटन क्षेत्रमा नयाँ आयाम थप्ने दाबीका साथ सञ्चालनमा ल्याइएको यो क्रुज हाल खिया लागेर कबाडजस्तै अवस्थामा नदी किनारमा तेर्सिएर बसेको छ।
बाढी लगत्तै देशकै मुख्य राजमार्ग जोड्ने नारायणी पुलको सुरक्षामा जोखिम बढेको भन्दै स्थानीय प्रशासन र सुरक्षा निकायको सक्रियतामा क्रुज पन्छाउने प्रयास थालिएको थियो। त्यस समय ८० टन र ३५ टन क्षमताका ठूला क्रेन तथा थप मेसिनहरूको प्रयोग गरी अड्किएको क्रुज तान्ने कोसिस गरिए पनि त्यसलाई पिल्लरबाट करिब चार मिटर मात्र पर सार्न सम्भव भयो। सुरुमा स्थानीय प्रशासनले तत्कालै क्रुज निकाल्ने दाबी गरे तापनि प्रारम्भिक निरीक्षणमा पुलमा ठूलो खतरा नदेखिएको भन्दै उद्धारकार्य सुस्त बन्दै गएको थियो।
नदीमा तैरिनुपर्ने क्रुजका मुख्य पंखा (प्रोपेलर) र प्राविधिक उपकरणहरू दुई महिनासम्म पानी र बालुवामा थन्किँदा पूर्ण रूपमा ध्वस्त भएका छन्। क्रुजभित्र रहेका पर्यटकीय रेस्टुरेन्ट, पाहुना बस्ने कक्ष तथा भौतिक पूर्वाधारहरू काम नलाग्ने अवस्थामा पुगेका छन्। सञ्चालक कम्पनी राइनो वाटर इन्टरटेनमेन्ट प्रालिका अध्यक्ष दीपक ढुंगेलका अनुसार मुख्य जलयानको भागमा मात्रै करिब १० करोड रुपैयाँ बराबरको सोझो क्षति पुगेको छ। क्रुजभित्रका आन्तरिक पूर्वाधारको बिमा भए पनि मुख्य जलयानको पोलिसी नभएका कारण क्षतिपूर्ति दाबीमा समेत कानुनी जटिलता थपिएको छ।
लामो समयसम्म क्रुजलाई साबिककै स्वरूपमा तानेर निकाल्ने प्रयास असफल भएपछि अब त्यसलाई काटेर र टुक्राएर पन्छाउने तयारी गरिएको छ। दसैँ र तिहारका लामा बिदाहरूका साथै स्थानीय प्रहरी र वडाबाट कानुनी मुचुल्का तयार पार्न समय लागेकाले पन्छाउने काममा ढिलाइ भएको सञ्चालक पक्षको दाबी छ। सरकारी स्तरबाट उद्धार सम्भव नभएपछि प्रशासनले सञ्चालक कम्पनीलाई नै आफ्नै खर्चमा संरचना व्यवस्थापन गर्न निर्देशन दिएको छ।
नवलपरासी (बर्दघाट सुस्ता पूर्व) का प्रमुख जिल्ला अधिकारी जगदीश्वर उपाध्यायले नारायणी पुलको सुरक्षालाई ध्यानमा राखेर कम्पनीलाई अविलम्ब संरचना हटाउन निर्देशन दिइसकिएको बताएका छन्। स्थानीय प्रशासनले स्थितिबारे निरन्तर अनुगमन गरिरहेको र कम्पनीले आफैँ क्रुज काटेर हटाउने काम सुरु गर्ने प्रतिबद्धता जनाएको उनले जानकारी दिए। ठूलो उत्साहका साथ सुरु गरिएको देशकै पहिलो जलपर्यटन परियोजना यसरी अलपत्र पर्दा एकातिर निजी क्षेत्रको करोडौँ लगानी डुबेको छ भने अर्कातिर नदी पर्यटनका लागि आवश्यक पूर्वतयारी र जोखिम व्यवस्थापनको कमजोरीसमेत उजागर भएको छ।
थप उपयोगी लिङ्कहरू
Tourism & Management · Citizen Responsibility · Skill Services · Ramesh Poudel
यो सामग्री WpNewblog द्वारा तयार — www.rameshpoudel.com





















Leave a Reply