रसुवा बाढीका बेपत्ताको खोजी: पोखरामा आफन्तको कारुणिक दृश्य

१२ भदौ, काठमाडौं ।

रसुवा बाढीमा परेर बेपत्ता भएका नागरिकहरूको पहिचान र खोजीका लागि आफन्तहरू हातमा तस्बिर बोकेर अस्पतालका शवगृहहरूमा भौंतारिन बाध्य भएका छन्। रसुवामा आएको विभीषण बाढीपछि उद्धार गरिएका शवहरू परीक्षण तथा पहिचानका लागि विभिन्न अस्पतालमा पुर्‍याएसँगै पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठान परिसरमा आफन्तहरूको रुवाबासी र कारुणिक दृश्य देखिएको छ। बाढीले बगाएर बेपत्ता पारेका प्रियजनहरूको खोजीमा परिवारका सदस्यहरू शव राखिएका सम्भावित स्थानहरूमा पुगेर पहिचानका लागि अथक प्रयास गरिरहेका छन्।

पोखरा स्वास्थ्य विज्ञान प्रतिष्ठानको शवगृह बाहिर जम्मा भएका आफन्तजनको मुहारमा गहिरो पीडा र निराशा छाएको छ। हातहातमा आफ्ना हराइरहेका परिवारका सदस्यका तस्बिर बोकेर उनीहरू शवगृह परिसरमा आइपुगेका हुन्। जहाँजहाँ शवहरू भेटिएका छन् वा परीक्षणका लागि ल्याइएका छन्, त्यहाँत्यहाँ उनीहरू आफ्ना प्रियजनको पहिचानका लागि दौडधुप गरिरहेका छन्। स्थानीय प्रशासन र अस्पताल प्रशासनसँग समन्वय गर्दै शव पहिचान गर्ने कार्य अत्यन्तै जटिल र हृदयविदारक बनेको छ।

रसुवामा केही दिनअघि आएको भीषण प्राकृतिक प्रकोपका कारण ठूलो जनधनको क्षति भएको थियो। बाढीको तीव्र बहावले धेरै घरपरिवार र सर्वसाधारणलाई बगाएको थियो। घटनालगत्तै खटिएको खोजी तथा उद्धार टोलीले नदी तटीय क्षेत्र तथा आसपासका स्थानहरूबाट फेला पारेका शवहरूलाई कानुनी प्रक्रिया र परीक्षणका लागि नजिकका सुविधासम्पन्न अस्पतालहरूमा पठाएको थियो। सोही क्रममा पोखरा ल्याइएका शवहरूको पहिचानका लागि काठमाडौँ तथा रसुवाबाट आफन्तहरू पोखरा आइपुगेका हुन्।

बाढीका कारण शवहरूको अवस्था क्षतविक्षत भएकाले पहिचान गर्न निकै कठिनाइ भइरहेको अस्पताल स्रोतले जनाएको छ। आफन्तहरूले कपडा, औँठी, शारीरिक बनावट तथा साथमा रहेका अन्य व्यक्तिगत सामग्रीका आधारमा आफ्ना मान्छे चिन्नुपर्ने बाध्यता छ। सुरक्षा निकाय तथा अस्पतालका चिकित्सकहरूले आफन्तलाई सहयोग गर्दै सम्भव भएसम्म छिटो र पारदर्शी रूपमा शव हस्तान्तरण गर्ने प्रयास गरिरहेका छन्। तर, अझै धेरै शवहरूको पहिचान हुन नसक्दा आफन्तहरूको पर्खाइ थप लम्बिँदा उनीहरू मानसिक तनावमा छन्।

प्राकृतिक विपत्तिका कारण परिवारका सदस्य गुमाएका तथा बेपत्ता भएका परिवारलाई राज्यका तर्फबाट आवश्यक राहत र सहयोग पुर्‍याउन स्थानीय स्तरबाट माग भइरहेको छ। बाढी प्रभावित क्षेत्रमा अझै पनि खोजी कार्य जारी छ भने उद्धार गरिएका र अस्पताल ल्याइएका शवहरूको वैज्ञानिक विधि जस्तै डिएनए परीक्षणबाट समेत पहिचान गर्नुपर्ने अवस्था सिर्जना भएको छ।

रसुवा बाढीले निम्त्याएको यो त्रासदीले सिङ्गो देशलाई नै शोकमग्न बनाएको छ। शवगृह बाहिर आफ्ना आफन्तको तस्बिर बोकेर आँसु बगाइरहेका मानिसहरूको दृश्यले प्राकृतिक प्रकोपको भयावहतालाई पुनः स्मरण गराएको छ। पीडित परिवारलाई द्रुत गतिमा पहिचान प्रक्रिया पूरा गरी शव हस्तान्तरण गर्नु र प्रभावितहरूलाई तत्काल पुनःस्थापना तथा राहतको व्यवस्था गर्नु अहिलेको मुख्य प्राथमिकता हुनुपर्छ।