उर्वशी रौतेला एआई विवाद: ७ हजार करोड क्षतिपूर्ति दाबी

१६ असोज, काठमाडौं ।

बलिउड अभिनेत्री उर्वशी रौतेला को टोलीले उनको अनुमतिविना नाम, तस्बिर र भिडियो प्रयोग गरेको भन्दै अमेरिकाको लस एन्जलसस्थित एक एआई कम्पनीविरुद्ध कानुनी प्रक्रिया सुरु गर्दै ७ हजार करोड भारतीय रुपैयाँ क्षतिपूर्ति माग गरेको छ। उर्वशी रौतेला एआई विवाद उत्कर्षमा पुगेका बेला उनको व्यवस्थापन टोलीले ‘बलिउड एआई’ नामक कम्पनी र त्यसका संस्थापक शीराज हसनमाथि गम्भीर आरोप लगाउँदै विशाल रकमको क्षतिपूर्ति दाबी गरेको हो।

प्राप्त विवरणअनुसार, लस एन्जलसस्थित उक्त प्रविधि कम्पनीले अभिनेत्री रौतेलाको अनुमति नलिई उनको पहिचान, रूप र दृश्य सामग्रीहरू व्यावसायिक प्रयोजनका लागि अनाधिकृत रूपमा प्रयोग गरेको आरोप लगाइएको छ। उर्वशीको कानुनी टोलीले कम्पनीले उनको ब्रान्ड भ्यालु र व्यक्तित्व अधिकार (पर्सनालिटी राइट्स) को प्रत्यक्ष उल्लंघन गर्दै वित्तीय लाभ उठाएको दाबी गरेको छ।

यस विषयमा एआई कम्पनीका संस्थापक तथा मुख्य कार्यकारी अधिकृत शीराज हसन र उनको कानुनी टोलीको आधिकारिक भनाइ आउन बाँकी रहे पनि अभिनेत्रीका प्रतिनिधिहरूले मुद्दा दर्ताको तयारी अन्तिम चरणमा पुर्‍याएका छन्। आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स प्रविधिको तीव्र विकाससँगै सेलिब्रेटीहरूको डिजिटल प्रतिरूप, आवाज र तस्बिरको दुरुपयोग रोक्न अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमै नयाँ कानुनी चुनौतीहरू थपिएका छन्।

पछिल्लो समय मनोरञ्जन क्षेत्रमा एआई प्रविधिको प्रयोगमार्फत कलाकारहरूको डीपफेक, डिजिटल अवतार र अनुमतिविना सामग्री दुरुपयोग गर्ने क्रम बढेको छ। उर्वशी रौतेलाले चालेको यो कडा कदमले डिजिटल अधिकार र सेलिब्रेटीहरूको व्यक्तिगत गोपनीयता तथा प्रतिलिपि अधिकार संरक्षणका विषयमा पुनः व्यापक बहस छेडेको छ। कानुनी विज्ञहरूका अनुसार यति ठूलो रकमको क्षतिपूर्ति दाबीले एआई प्रविधि विकास गर्ने कम्पनीहरूलाई बौद्धिक सम्पत्तिको प्रयोगमा थप संवेदनशील बन्न बाध्य पार्नेछ।

बलिउड तथा अन्तर्राष्ट्रिय फेसन जगत्मा आफ्नै पहिचान बनाएकी अभिनेत्री उर्वशी रौतेला आफ्ना विभिन्न प्रोजेक्ट र सामाजिक सञ्जालको उपस्थितिका कारण निरन्तर चर्चामा रहने गर्छिन्। उनको टोलीले कलाकारको व्यक्तिगत अधिकार र मिहिनेतको कदर हुनुपर्ने र प्रविधिको दुरुपयोग गरी मनासिब अनुमतिविना लाभ लिने प्रवृत्तिविरुद्ध शून्य सहनशीलता अपनाइने स्पष्ट पारेको छ।

अमेरिकामा दर्ता गरिने यो क्षतिपूर्ति मुद्दाले मनोरञ्जन उद्योग र प्रविधि क्षेत्रबीचको सम्बन्ध तथा सेलिब्रेटी अधिकारको रक्षाका लागि नयाँ नजिर स्थापित गर्न सक्ने अनुमान गरिएको छ। यस कानुनी कारबाहीले आगामी दिनमा एआई कम्पनीहरूलाई कसरी प्रभावित पार्छ भन्नेमा सर्वत्र चासो बढेको छ।