छठ पर्व: अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिँदै देशभर हर्षोल्लासका साथ ‘सझुका अरख’ सम्पन्न

रसुवा बाढी प्रभावितका लागि २६ स्थानमा अस्थायी आश्रयस्थल र राहत केन्द्र सञ्चालन

छठ पर्व अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य अर्पण गर्दै आइतबार साँझ देशभर हर्षोल्लास र अगाध निष्ठाका साथ ‘सझुका अरख’ (सझिया अर्घ्य) विधि सम्पन्न गरिएको छ। कार्तिक शुक्ल षष्ठीका दिन अहोरात्र निराहार व्रत बसेका बर्तालुहरूले पवित्र नदी, पोखरी, ताल र जलाशयका घाटमा पुगेर अस्ताउँदो सूर्यलाई पहिलो अर्घ्य दिएका हुन्। काठमाडौँको गौरीघाट, जनकपुरधामको ऐतिहासिक गंगासागर घाट लगायत महोत्तरी, धनुषा, सर्लाहीसहित देशका विभिन्न भागमा श्रद्धालु भक्तजनहरूको भव्य उपस्थिति रहेको थियो।

छठ पर्वको मुख्य दिन मानिने षष्ठी तिथिमा बर्तालुहरू बिहानैदेखि निष्ठापूर्वक पूजाका सामग्री तयार पार्न व्यस्त रहेका थिए। ठेकुवा, भुसवा, केरा, उखु, अदुवा, भोगटे लगायतका विभिन्न फलफूल र नैवेद्य ढाकी तथा नाङ्लोमा सजाएर साँझपख पवित्र घाटहरूमा पुर्‍याइएको थियो। अस्ताउँदो सूर्यलाई जल र दूधको धारा बहाउँदै अर्घ्य अर्पण गरेपछि बर्तालुहरूले परिवारको सुख, शान्ति, सुस्वास्थ्य तथा समृद्धिको कामना गरेका छन्। लोकआस्थाको यो महापर्वमा सूर्यदेव र छठी माताको आराधना गर्दा छालासम्बन्धी रोग निको हुने र चिताएको मनोकांक्षा पूरा हुने जनविश्वास रहिआएको छ।

पर्वका अवसरमा मुलुकका विभिन्न भागमा रहेका छठ घाटहरूमा विशिष्ट व्यक्तित्वहरूको समेत बाक्लो उपस्थिति रहेको थियो। काठमाडौँको पशुपतिनाथ नजिकै रहेको गौरीघाट पुगेर राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले छठी माताको पूजाआराधना गरी सर्वसाधारणसँग शुभकामना साटासाट गर्नुभयो। त्यसैगरी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का सभापति रवि लामिछाने र उनकी पत्नी निकिता पौडेलले जनकपुरधामस्थित गंगासागर घाट पुगेर विधिपूर्वक अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएका छन्। लामिछाने दम्पतीले घाटमा पुगेर स्थानीय श्रद्धालुहरूसँगै निष्ठाका साथ पर्व मनाएका हुन्।

विशेषगरी मिथिला क्षेत्रमा छठ पर्वको छुट्टै र विशिष्ट सांस्कृतिक महत्त्व रहेको छ। महोत्तरी, धनुषा लगायतका तराई-मधेसका जिल्लाहरूमा हप्तौँ अघिदेखि नै पोखरी र नदीका घाटहरूलाई दुल्हनझैँ सजाउने र सरसफाइ गर्ने काम गरिएको थियो। पछिल्ला वर्षहरूमा छठ पर्व केवल तराई-मधेसमा मात्र सीमित नरहेर पहाड र काठमाडौँ उपत्यकामा पनि उत्तिकै उत्साहका साथ मनाउन थालिएको छ। यस पर्वले मधेसी र पहाडी समुदायबीचको सामाजिक सद्भाव, भ्रातृत्व र सांस्कृतिक एकतालाई थप मजबुत बनाएको छ।

छठ पर्वलाई स्वच्छता, पवित्रता र प्रकृति पूजनको प्रतीक मानिन्छ। यस पर्वमा प्रयोग गरिने अधिकांश सामग्रीहरू प्राकृतिक र वातावरणमैत्री हुन्छन्। माटोका पाला, बाँसका नाङ्लो र ढाकी तथा स्थानीय उत्पादनहरूको प्रयोगले परम्परागत शिल्पकला र स्थानीय अर्थतन्त्रलाई पनि ठूलो सहयोग पुर्‍याउँछ। बर्तालुहरूले कुनै पनि किसिमको जातीय वा सामाजिक भेदभाव नगरी एउटै घाटमा लहरै बसेर सूर्य देवको पूजा गर्ने भएकाले यो पर्व सामाजिक समानता र समावेशिताको अनुपम उदाहरण बनेको छ।

चार दिनसम्म अत्यन्त निष्ठाका साथ मनाइने छठ पर्वको अन्तिम विधि सोमबार बिहान सम्पन्न हुनेछ। आइतबार अस्ताउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएर घाटमै रात बिताउने र बिहान सबेरै घाट पुग्ने बर्तालुहरूले सोमबार बिहान उदाउँदो सूर्यलाई ‘भोरवा अरख’ अर्थात् अन्तिम अर्घ्य अर्पण गर्नेछन्। उदाउँदो सूर्यलाई अर्घ्य दिएपछि बर्तालुहरूले पारण गरी व्रत समाप्त गर्नेछन् र योसँगै यस वर्षको छठ महापर्व विधिवत् रूपमा समापन हुनेछ।

थप उपयोगी लिङ्कहरू

यो सामग्री WpNewblog द्वारा तयार — www.rameshpoudel.com

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *