त्रिशूली–३ ‘ए’ सुरुङबाट उद्धार: १० दिनपछि जीवितै उद्धार

१९ भदौ, काठमाडौं ।

त्रिशूली–३ ‘ए’ सुरुङबाट उद्धार कार्यमा ठूलो सफलता मिलेको छ। भोटेकोशीमा आएको विनाशकारी बाढीका कारण जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङभित्र १० दिनदेखि थुनिएका दुई जना कर्मचारीलाई शुक्रबार बिहान जीवितै उद्धार गरिएको छ। उद्धार गरिएकाहरूमा नेपाल विद्युत् प्राधिकरणका चौथो तहका कर्मचारी तथा मेकानिकल फोरम्यान ३० वर्षीय सञ्जय साह र ४५ वर्षीय कविर महर्जन रहेका छन्। उनीहरूलाई नेपाली सेनाको हेलिकप्टरमार्फत तत्कालै थप उपचारका लागि काठमाडौँ पठाइएको छ।

भदौ १० गते भोटेकोशी नदीमा आएको भीषण बाढी र पहिरोले ६० मेगावाट क्षमताको त्रिशूली–३ ‘ए’ जलविद्युत् आयोजनाको मुख्य सुरुङमार्गमा ठूलो क्षति पुर्याएको थियो। बाढीको पानी र लेदो अकस्मात् सुरुङभित्र पसेपछि प्राविधिक काममा खटिएका साह र महर्जनभित्रै फसेका थिए। निरन्तरको प्रयास र उद्धार टोलीको कठिन मेहनतपछि १० औँ दिनका दिन उनीहरूलाई सकुशल बाहिर निकाल्न सफलता मिलेको हो। सुरुङभित्र अक्सिजन र खानेपानीको चरम अभावका बाबजुद उनीहरूले उच्च आत्मबलका साथ ज्यान जोगाउन सफल भएका छन्।

उद्धारलगत्तै दुवै जनालाई प्राथमिक उपचार प्रदान गरिएको थियो। लामो समयसम्म अँध्यारो र प्रतिकूल वातावरणमा थुनिएका कारण उनीहरूको शारीरिक अवस्था निकै कमजोर रहेको जनाइएको छ। आयोजनास्थल नुवाकोट र रसुवाको सीमाक्षेत्रमा पर्ने भएकाले उद्धारपछि उनीहरूलाई हेलिकप्टरबाट सिधै काठमाडौँ ल्याइएको छ। चिकित्सकहरूका अनुसार उनीहरूको स्वास्थ्य अवस्था अहिले स्थिर रहेको छ र अस्पतालमा आवश्यक परीक्षण तथा गहन उपचार प्रक्रिया अघि बढाइएको छ।

जीवितै उद्धार गरिएका मध्ये ३० वर्षीय सञ्जय साह नेपाल विद्युत् प्राधिकरणमा विगत केही वर्षदेखि चौथो तहका मेकानिकल फोरम्यानका रूपमा कार्यरत थिए। त्यस्तै ४५ वर्षीय कविर महर्जन पनि आयोजनाको प्राविधिक क्षेत्रमा लामो समयदेखि संलग्न रहँदै आएका थिए। बाढी आउने समयमा उनीहरू सुरुङभित्र नियमित मर्मतसम्भार तथा प्राविधिक निरीक्षणको काममा खटिएका थिए। अकस्मात् आएको बाढीले सुरुङको प्रवेशद्वार थपेपछि उनीहरू बाहिरी संसारबाट पूर्ण रूपमा सम्पर्कविहीन बनेका थिए।

१० दिनसम्म चलेको जटिल उद्धार अभियानमा नेपाली सेना, नेपाल प्रहरी, सशस्त्र प्रहरी बल तथा स्थानीय प्राविधिक टोली संयुक्त रूपमा खटिएका थिए। बाढीले बगाएर ल्याएको लेदो, ढुङ्गा र पखालाका कारण सुरुङभित्र प्रवेश गर्न उद्धारकर्ताहरूलाई ठूलो चुनौती सामना गर्नुपरेको थियो। प्राविधिक उपकरणहरूको प्रयोग गरी सुरुङभित्रको पानी सुकाउने र बाटो सफा गर्ने काम निरन्तर गरिएपछि मात्र उनीहरूसम्म पुग्न सम्भव भएको उद्धार टोलीले जनाएको छ।

प्राकृतिक विपत्तिका माझ १० दिनपछि भएको यो असाधारण उद्धारलाई प्राविधिक र उद्धार टोलीको ठूलो उपलब्धिका रूपमा हेरिएको छ। जलविद्युत् आयोजनामा पुगेको भौतिक क्षतिको विस्तृत मूल्याङ्कन भइरहेको र सुरुङमार्गको सुरक्षा व्यवस्थालाई थप मजबुत बनाइने नेपाल विद्युत् प्राधिकरणले जनाएको छ। घटनापछि आयोजनाको विद्युत् उत्पादन भने केही समयका लागि पूर्ण रूपमा स्थगित गरिएको छ।