नेपाली कांग्रेसको रूपान्तरण: गगन र विश्वप्रकाशको चुनौती

२५ असोज, काठमाडौं ।

नेपाली कांग्रेसको रूपान्तरण र वैचारिक पुनर्जागरणको बहसमा महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माको भूमिका निर्णायक मोडमा पुगेको छ। बीपी कोइराला, गणेशमान सिंह र कृष्णप्रसाद भट्टराईको निष्ठापूर्ण इतिहास तथा पछिल्ला दशकका विकृति दुवैलाई नजिकबाट नियालेका यी युवा नेताहरूका अगाडि पार्टीलाई परम्परागत ढर्राबाट मुक्त गरी नयाँ राजनीतिक उचाइमा पुर्‍याउने ऐतिहासिक दायित्व आएको छ।

नेपाली कांग्रेसको इतिहास प्रजातन्त्र स्थापना र लोकतान्त्रिक आन्दोलनहरूसँग अभिन्न रूपमा जोडिएको छ। बीपी कोइरालाको वैचारिक स्पष्टता, गणेशमान सिंहको सर्वमान्य त्याग र कृष्णप्रसाद भट्टराईको सादगीले पार्टीलाई लामो समयसम्म आम जनताको आस्थाको केन्द्र बनाएको थियो। तर, पछिल्ला वर्षहरूमा सत्ता-केन्द्रित राजनीति, आन्तरिक गुटबन्दी र सांगठनिक शिथिलताका कारण पार्टीप्रति जनविश्वास खस्कँदै गएको र विशेष गरी युवा पुस्तामा निराशा छाएको विश्लेषकहरूको ठम्याइ छ।

यस्तो चुनौतीपूर्ण परिस्थितिमा १४ औं महाधिवेशनबाट निर्वाचित महामन्त्रीद्वय गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माले पार्टीभित्र संस्थागत सुधार र नीतिको पुनःपरिभाषाका लागि निरन्तर दबाब बढाउँदै आएका छन्। पार्टी सञ्चालनको पुरानो शैली र शीर्ष नेतृत्वका निर्णय प्रक्रियाप्रति विमति जनाउँदै उनीहरूले नयाँ कार्यशैली, आन्तरिक लोकतन्त्र र स्पष्ट राजनीतिक दिशाको माग गरिरहेका छन्। पार्टीलाई केवल निर्वाचन जित्ने प्राविधिक संयन्त्र मात्र नबनाई नीतिगत स्पष्टता र जनताका आधारभूत मुद्दामा केन्द्रित बनाउनुपर्ने उनीहरूको तर्क छ।

कांग्रेसभित्र गिरिजाप्रसाद कोइराला, सुशील कोइराला र वर्तमान सभापति शेरबहादुर देउवाको कार्यकालमा निर्मित शक्ति संरचना र गुटगत प्रभाव निकै बलियो मानिन्छ। यस परम्परागत शक्ति संरचनालाई चुनौती दिँदै रूपान्तरणको बाटो समात्नु जोखिमयुक्त मानिए पनि पार्टीको पुनर्जीवनका लागि यो कदम अपरिहार्य बनेको कार्यकर्ता तहको बुझाइ छ। युवा नेताहरूले आफ्नो वैचारिक सुझबुझ र जनविश्वासलाई कसरी उपयोग गर्छन् भन्ने कुराले नै पार्टीको आगामी भविष्य निर्धारण गर्नेछ।

आम नागरिक तथा पार्टी पङ्क्तिले महामन्त्रीद्वयबाट केवल विरोध वा असन्तोष मात्र नभई सुदृढ संगठन र स्पष्ट समृद्धिको खाकाको अपेक्षा गरेका छन्। आगामी दिनमा कांग्रेसले अङ्गीकार गर्ने नीति र लिने राजनीतिक बाटोले सिंगो देशको लोकतान्त्रिक प्रणालीलाई नै प्रभावित पार्नेछ। संस्थागत सुधार, पारदर्शिता र सुशासनका पक्षमा उनीहरूले उठाउने ठोस कदमले नै उनीहरूको नेतृत्व क्षमताको मूल्याङ्कन गर्नेछ।

अन्ततः, इतिहासले राजनीतिक नेतृत्वलाई केवल अवसर मात्र दिँदैन, उनीहरूले लिने निर्णय र कदमको कठोर मूल्याङ्कन पनि गर्छ। गगन थापा र विश्वप्रकाश शर्माका अगाडि इतिहासका सकारात्मक पाठलाई आत्मसात् गर्दै पार्टीलाई नयाँ युग अनुकूल बनाउने वा परम्परागत राजनीतिकै चक्रव्यूहमा सीमित हुने भन्ने निर्णायक मोड उपस्थित भएको छ। उनीहरूले गर्ने राजनीतिक विद्रोह र प्राप्त गर्ने जनविश्वासले नै नेपाली कांग्रेसको भावी इतिहासको दिशा तय गर्नेछ।