बेत्रावतीको घण्टाघर बाढीपछि ठप्प, स्थानीय स्तब्ध

१४ भदौ, काठमाडौं ।

नुवाकोट र रसुवाको सीमाक्षेत्रमा रहेको धार्मिक तथा ऐतिहासिक बजार बेत्रावतीको घण्टाघर हालै आएको विनाशकारी बाढीका कारण पूर्ण रूपमा ठप्प बनेको छ। लामो समयदेखि स्थानीय बासिन्दाका लागि दैनिक जीवनको मुख्य समयसूचक र बिहानी अर्लामका रूपमा सेवा दिँदै आएको यो घण्टाघर बाढीको चपेटामा परेपछि यसका घडीका सुइहरू अडिएका हुन्। बाढीको वितण्डापछि अहिले पूरै बेत्रावती क्षेत्रमा सन्नाटा छाएको छ भने स्थानीयवासीले आफ्नो दैनिक जीवनशैलीको एउटा अभिन्न हिस्सा गुमाएको महसुस गरेका छन्।

प्राकृतिक विपद्का कारण क्षेत्रकै ऐतिहासिक पहिचान बोकेको उक्त घण्टाघर क्षतिग्रस्त भएपछि स्थानीय जनजीवन प्रत्यक्ष रूपमा प्रभावित भएको छ। विगतमा हरेक घण्टामा बज्ने घण्टाघरको स्पष्ट आवाजले बेत्रावतीका बासिन्दालाई समयको हेक्का गराउनुका साथै दैनिक कामकाजमा नियमितता ल्याउन ठूलो सहयोग पुर्‍याउँथ्यो। बिहान उठ्ने समयदेखि बेलुकीको काम सम्हाल्नेसम्मका गतिविधिहरू यसै घण्टाघरको घण्टीमा आधारित हुने गरेकामा अहिले सो आवाज बन्द हुँदा सम्पूर्ण क्षेत्र शोक र अन्योलमा डुबेको छ।

स्थानीय प्रत्यक्षदर्शीका अनुसार नदीमा आएको भीषण बाढीले बेत्रावती वरपरका भौतिक संरचना, सडक तथा तटीय क्षेत्रमा ठूलो क्षति पुर्‍याएको छ। नदीको कटान र बहाव एक्कासि बढेर बस्तीतर्फ सोझिँदा सांस्कृतिक तथा पर्यटकीय धरोहरका रूपमा रहेको घण्टाघरको जग र आन्तरिक मेकानिजममा गम्भीर क्षति पुगेको हो। बाढीको धक्का र पानीको प्रभावका कारण घडीको आन्तरिक प्रणाली बिग्रिएपछि समय बताउने सुइहरू एउटै स्थानमा रोकिएका हुन्, जसले सो विपद्को भयावह रूपलाई प्रत्यक्ष रूपमा झल्काइरहेको छ।

स्थानीय वृद्धवृद्धाहरूका अनुसार बेत्रावतीको पहिचानसँग जोडिएको यो घण्टाघर केवल एउटा भौतिक संरचना वा घडी मात्र नभई सम्पूर्ण समुदायलाई एउटै लयमा जोड्ने बलियो माध्यम थियो। मुख्य बजार र त्रिशूली नदीको सामिप्यमा अवस्थित भएकाले यहाँ आउजाउ गर्ने यात्रु, व्यापारी र दर्शनार्थीहरूका लागि समेत यो घण्टाघर सधैँ मुख्य आकर्षणको केन्द्र रहँदै आएको थियो। समयमै यसको पुनर्निर्माण र मर्मतमा ध्यान नदिने हो भने यो ऐतिहासिक धरोहर स्थायी रूपमै अस्तित्वविहीन हुने चिन्ता स्थानीयले व्यक्त गरेका छन्।

विपद्पछिको पुनर्निर्माण र उद्धारका कामहरू अघि बढे पनि घण्टाघरको मर्मत सम्भारका लागि अझैसम्म विशेष पहल हुन सकेको छैन। स्थानीय बासिन्दाले आफ्नै पहिचानका रूपमा रहेको यस अमूल्य धरोहरलाई पुरानै अवस्थामा फर्काउन र घडीलाई पुनः सञ्चालनमा ल्याउन स्थानीय प्रशासन तथा सम्बन्धित निकायहरूसँग जोडदार माग गरेका छन्। घण्टाघरलाई पुनः जीवित बनाउन सकिएमा यसले बाढीपछि प्रभावित बनेको बेत्रावतीको पर्यटन र स्थानीयवासीको मनोबल उच्च बनाउन ठूलो सहयोग पुग्ने विश्वास गरिएको छ।

प्राकृतिक विपद्ले पुर्‍याएको यो क्षति केवल एउटा घडी बन्द हुनु मात्र होइन, बरु स्थानीय संस्कृति र परम्परागत जीवनशैलीमाथिको ठूलो बज्रपात हो। बेत्रावतीको घण्टाघरलाई शीघ्र पुनर्निर्माण गरी पुनः सञ्चालनमा ल्याउन स्थानीय सरकार, प्रदेश सरकार र सम्बद्ध निकायहरूले विशेष प्राथमिकताका साथ कदम चाल्नु अपरिहार्य देखिएको छ, ताकि बेत्रावतीमा पुनः आशा र समयको साविक लय फर्किन सकोस्।