रुपैडिहा-कोहलपुर रेल सेवा विस्तारको माग

१ पुष, काठमाडौं ।

नेपाल-भारत सीमावर्ती भारतीय बजार रुपैडिहामा भारतको ब्रडगेज रेल सेवा विस्तार भएसँगै बाँकेका स्थानीयवासी तथा व्यवसायीहरूले सो रेल लाइनलाई कोहलपुरसम्म ल्याउने कार्य तत्काल सुरु गर्न नेपाल सरकारसँग जोडदार माग गरेका छन्। सीमापारि भारतीय भूभागसम्म आधुनिक ब्रडगेज रेल्वे पूर्वाधार तयार भइसकेको अवस्थामा नेपालतर्फ पनि तुरुन्त काम अघि बढाउनुपर्ने उनीहरूको भनाइ छ।

भारत सरकारले आफ्नो सीमावर्ती सहर रुपैडियासम्म ब्रडगेज रेलमार्ग निर्माण सम्पन्न गरी नियमित यातायात सञ्चालनको वातावरण बनाएपछि बाँकेको नेपालगञ्ज तथा कोहलपुर क्षेत्रमा खुसीसँगै दबाब बढेको छ। दशकौँअघि घोषणा गरिएको रुपैडिहा-कोहलपुर रेल सेवा विस्तार योजना कागजी प्रक्रियामा मात्र सीमित भएकाले अब व्यवहारिक रूपमै जग्गा अधिग्रहण र लिक बिछ्याउने काम थाल्न स्थानीय सरोकारवालाहरूले सरकारको ध्यानाकर्षण गराएका हुन्।

नेपालगञ्ज सीमाबाट करिब २० किलोमिटर उत्तरमा रहेको कोहलपुर पश्चिम नेपालको मुख्य यातायात तथा व्यापारिक केन्द्र हो। रुपैडिहाबाट नेपालगञ्जको एकीकृत जाँच चौकी (आईसीपी) हुँदै कोहलपुरसम्म रेल सेवा सञ्चालन गर्न सकिएमा मध्यपश्चिम र सुदूरपश्चिम क्षेत्रको समग्र आर्थिक परिदृश्य फेरिने विश्वास लिइएको छ। रेल सञ्चालनसँगै तेस्रो मुलुक र भारतबाट आउने मालसामानको ढुवानी लागत उल्लेख्य रूपमा घट्ने छ।

नेपाल र भारतबीच सन् २०१० मा पाँचवटा प्रमुख सीमापार रेलमार्ग निर्माण गर्ने द्विपक्षीय सहमति भएको थियो। जसअन्तर्गत जयनगर-कुर्था खण्डमा रेल सञ्चालन भइसकेको छ भने जोगबनी-विराटनगर क्षेत्रमा पूर्वाधार निर्माण अन्तिम चरणमा पुगेको छ। तर, पश्चिमी नाका रुपैडिहा-नेपालगञ्ज-कोहलपुर खण्डमा भने भारतीय पक्षले सीमासम्म ब्रडगेज ल्याइसक्दा पनि नेपालतर्फको काम सुस्त गतिमा रहेको भन्दै स्थानीय व्यवसायीहरूले चिन्ता व्यक्त गरेका छन्।

बाँकेका उद्योगी तथा व्यापारिक सङ्घसंस्थाहरूका अनुसार सडक मार्गबाट मात्र सामान ढुवानी गर्दा उच्च इन्धन खर्च र समय लाग्ने गरेको छ। यदि रुपैडिहा-कोहलपुर रेल सेवा निर्माण भएमा औद्योगिक कच्चा पदार्थ आयात र तयारी वस्तु निर्यात गर्न निकै सहज हुनेछ। यसका साथै लुम्बिनी, कर्णाली र सुदूरपश्चिम प्रदेशका यात्रुहरूलाई भारतका प्रमुख सहरहरूसम्मको यात्रा सुलभ र सुरक्षित बन्नेछ।

सरोकारवालाहरूले नेपाल सरकार, भौतिक पूर्वाधार तथा यातायात मन्त्रालय र रेल विभागलाई तत्काल भारतीय समकक्षीहरूसँग कूटनीतिक संवाद गरी आयोजनालाई द्रुत गतिमा अघि बढाउन अपिल गरेका छन्। भारततर्फ पूर्वाधार बनिसकेकाले नेपालले आफ्नो तर्फबाट देखाउने तदारुकताले नै यो बहुप्रतीक्षित रेल्वे परियोजनाको भविष्य निर्धारण गर्ने देखिन्छ।