सयपत्री फूलको माग ह्वात्तै बढ्यो, किसानलाई भ्याइनभ्याइ

२१ कात्तिक, काठमाडौं ।

नेपालीहरूको दोस्रो ठूलो महान् पर्व तिहार सुरु भएसँगै काठमाडौँ उपत्यकासहित देशभर सयपत्री फूलको माग तीव्र रूपमा बढेको छ। यमपञ्चकको दोस्रो दिन देशभर कागपूजा मनाइँदै गर्दा र महालक्ष्मीको पूजाआजा गर्ने दिन नजिकिँदै गर्दा उपत्यकाका वरपरका किसानहरूलाई बारीबाट सयपत्री फूल टिप्न र माला गाँस्न भ्याइनभ्याइ भएको छ। तिहारको आगमनसँगै सहरका मुख्य बजारहरू ढकमक्क फुलेका पहेँला तथा सुन्तले रङका सयपत्री मालाले सजिएका छन्।

काठमाडौँको नागार्जुन, इचङ्गुनारायण, भक्तपुर तथा ललितपुरका ग्रामीण क्षेत्रका कृषकहरू यतिबेला झिसमिसे बिहानीदेखि अबेर रातिसम्म फूलबारीमै व्यस्त देखिन्छन्। तिहारमा घरका झ्याल-ढोका, आँगन, व्यापारिक प्रतिष्ठान तथा सवारी साधन सजाउनका लागि सयपत्री तथा मखमली फूलको अत्यधिक प्रयोग हुने भएकाले बजारमा यसको समयमै आपूर्ति पुर्‍याउन किसानहरू एकाबिहानैदेखि जुटेका हुन्। व्यापारीहरू किसानका बारीमै पुगेर फूल खरिद गरिरहेका छन् भने कतिपय किसान आफैँ पनि बजारसम्म माला पुर्‍याउन व्यस्त छन्।

काठमाडौँ उपत्यकाका प्रमुख व्यापारिक केन्द्रहरू असन, इन्द्रचोक, न्युरोड, रत्नपार्क, कोटेश्वर तथा कलङ्कीका सडक पेटीहरूमा सयपत्रीका मालाहरू बिक्रीका लागि राखिएका छन्। लक्ष्मीपूजा र भाइटीकाको दिन नजिकिँदै गर्दा उपभोक्ताहरू पनि बेलैमा ताजा फूल र माला खरिद गर्न बजार पुग्न थालेका छन्। यसले गर्दा सडक किनारा र खुद्रा व्यापारिक क्षेत्रहरूमा ग्राहक र बिक्रेताहरूको बाक्लो चहलपहल देखिएको छ।

विगतका वर्षहरूको तुलनामा यस वर्ष काठमाडौँ आसपासका क्षेत्रमा व्यावसायिक रूपमा फूल खेती गर्ने कृषकहरूको सङ्ख्यामा वृद्धि भएको छ। यद्यपि, चाडबाडको समयमा एकैपटक हुने उच्च मागका कारण बजारमा मूल्य र आपूर्तिको सन्तुलन मिलाउन कृषक तथा व्यापारीहरूलाई हम्मेहम्मे परिरहेको छ। स्थानीय उत्पादनले उपत्यकाको ठूलो हिस्सा ओगटे पनि माग धान्नका लागि बाहिरी जिल्लाहरूबाट समेत फूल आयात भइरहेको व्यापारीहरू बताउँछन्।

तिहारमा सयपत्री र मखमली फूलको धार्मिक तथा सांस्कृतिक महत्त्व विशेष रहने गर्दछ। खासगरी लक्ष्मीपूजाका दिन धनधान्यकी देवी लक्ष्मीको स्वागतका लागि घरका ढोका र पूजाकोठा सयपत्रीका मालाले सिँगारिने गरिन्छ। त्यसैगरी भाइटीकाको दिन दिदीबहिनीले दाजुभाइलाई पहिराइदिने मखमली र सयपत्रीको मालालाई स्नेह, दीर्घायु र समृद्धिको प्रतीकका रूपमा लिइन्छ।

सांस्कृतिक पर्व तिहारले एकातिर घरघरमा खुसी र उज्यालो ल्याएको छ भने अर्कातिर पुष्प व्यवसायमा संलग्न कृषकहरूका लागि यो समय आम्दानीको प्रमुख स्रोत बनेको छ। बजारमा सयपत्री फूलको माग र खरिदबिक्रीको यो उत्साहले स्वदेशी पुष्प उत्पादनलाई थप प्रोत्साहन मिलेको छ।