धान भित्र्याउने चटारो: खेतबारीमा व्यस्त बने किसान

७ कात्तिक, काठमाडौं ।

धान भित्र्याउने चटारो सुरु भएसँगै मुलुकका विभिन्न ग्रामीण भेगका किसानहरू यतिबेला खेतबारीमा तीव्र रूपमा खटिएका छन्। बडादशैँको समापन र चाडपर्व तिहारको पूर्वसन्ध्यामा मौसम अनुकूल बनेपछि पर्वतको फलेवास नगरपालिका-२ भेडाबारी लगायत देशभरका कृषि फाँटहरूमा पहेँलपुर धान बाली र फुलेको कोदोले गाउँघरको सौन्दर्य बढाउनुका साथै किसानहरूमा नयाँ उत्साह थपेको छ।

शरद ऋतुको आगमनसँगै खुलेको नीलो आकाश, टल्किएका हिमशृङ्खला र पहेँलिएर खेतैभरि लहलह झुलिरहेका धानका बालाले पहाडी तथा तराईका फाँटहरूलाई अति मनोरम बनाएका छन्। विगतका महिनाहरूमा सहकालको आशा गर्दै किसानहरूले गरेको कडा मिहिनेत अहिले धानको लहलह बालामा परिणत भएको छ। पर्वतीय भेगमा धानसँगै बारीमा पाकेको कोदो बाली समेत भित्र्याउने उपयुक्त अवस्थामा पुगेको छ।

पहाडी जिल्ला पर्वतको फलेवास क्षेत्रका खेतहरूमा यतिबेला पहेँलै धान ढकमक्क देखिन्छ। दशैँको टीका र जमराको उल्लास सकिएलगत्तै खेतमा पाकेको धान र बारीमा फुलेको कोदो भित्र्याउन किसानहरूले आवश्यक तयारी तीव्र पारेका छन्। नजिकिँदै गरेको तिहार पर्व अगावै अधिकांश धान बाली काटेर सुरक्षित रूपमा भण्डारण गरिसक्ने योजनाका साथ ग्रामीण क्षेत्रका कृषकहरू एकाबिहानैदेखि खेतमा जुट्ने गरेका छन्।

वर्षभरिका लागि खाद्यान्नको जोहो गर्ने मुख्य आधार मानिने धान बाली भित्र्याउने यो समय नेपाली किसानका लागि निकै महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। मनसुनी वर्षाको सहजताका कारण यो वर्ष धान उत्पादन राम्रो हुने अनुमान गरिएको छ। मौसममा आएको सुधार र घाम लाग्ने उपयुक्त वातावरणले गर्दा धान काट्न, सुकाउन र दाइँ हालेर भण्डारण गर्न किसानहरूलाई ठूलो राहत मिलेको छ।

नेपालमा धान खेती केवल खाद्यान्न उत्पादन मात्र नभई राष्ट्रिय अर्थतन्त्र र ग्रामीण जीवनयापनको मुख्य मेरुदण्ड हो। उब्जाउ खेतमा उब्जिएको धानले किसानको वर्षभरिको जीविकोपार्जन धान्ने मात्र नभई अतिरिक्त उत्पादन बजारमा बिक्री गरी घरव्यवहार चलाउन समेत मद्दत पुर्‍याउँछ। चाडपर्वको माहोल र शरद ऋतुको सौन्दर्यका बिच खेतबारीको यो चटारोले ग्रामीण जनजीवनमा बेग्लै रौनक र जीवन्तता ल्याएको छ।

दशैँको विदाइ र तिहारको आगमनको यो मध्यवर्ती समयमा खेतबारीमा छाएको पहेँलो रङ्ग र लहलह झुलिरहेका बालाहरूले गाउँघरलाई सुन्दर मात्र बनाएका छैनन्, नेपाली कृषकहरूको मिहिनेत र खाद्य सुरक्षाको सुखद सङ्केत पनि गरिरहेका छन्।