नारायणी नदीको बाढी: १,१५० मिटर तटबन्धमा क्षति

२१ असोज, काठमाडौं ।

नारायणी नदीको बाढीका कारण चितवनतर्फ नदीकिनारमा निर्माण गरिएको १ हजार १५० मिटर लामो तटबन्धमा गम्भीर क्षति पुगेको छ। अविरल वर्षासँगै नदीमा जलसतह तीव्र रूपमा बढेपछि निर्मित नदी नियन्त्रण संरचना भत्किएर तथा बगाएर व्यापक क्षति पुगेको हो। बाढीले तटबन्ध कटान गरेपछि आसपासका तटीय क्षेत्रका बस्तीहरूमा डुबान र जोखिम बढेको छ।

जलस्रोत तथा सिँचाइ विकाससम्बन्धी प्राविधिक टोली र स्थानीय प्रशासनका अनुसार नदीको तीव्र बहाव र उच्च जलसतहका कारण तटबन्धका विभिन्न खण्डहरूमा क्षति पुगेको छ। नदी नियन्त्रणका लागि राखिएका ग्याबियन जाली, ढुङ्गाका संरचना तथा पक्की पर्खालहरू बाढीको दबाब सहन नसकी भत्किएका हुन्। बाढीले तटबन्धमा क्षति पुर्‍याएलगत्तै प्राविधिक टोलीले प्रभावित क्षेत्रको स्थलगत अनुगमन सुरु गरेको छ।

तटबन्धमा क्षति पुगेसँगै नारायणी नदी किनारका स्थानीय बासिन्दाहरूमा त्रास फैलिएको छ। विशेष गरी नदी नजिकका गाउँहरू र उर्बर कृषि योग्य जमिनतर्फ बाढी सोझिने खतरा बढेको छ। स्थानीय तह तथा जिल्ला विपद् व्यवस्थापन समितिले तटीय क्षेत्रका बासिन्दालाई उच्च सतर्कता अपनाउन र आवश्यकता अनुसार सुरक्षित स्थानतर्फ स्थानान्तरण हुन आग्रह गरेका छन्।

बाढीको प्रभाव थप फैलिन नदिन र कटान नियन्त्रण गर्न आपतकालीन रोकथामका उपायहरू अपनाउने तयारी भइरहेको छ। प्राविधिकहरूका अनुसार नदीमा पानीको बहाव केही सामान्य भएपछि मात्र दिगो रूपमा तटबन्ध पुनर्निर्माण र मर्मतको काम अगाडि बढाउन सकिनेछ। हालका लागि कटान क्षेत्रमा बोरामा बालुवा भरेर राख्ने र सुरक्षा निकायलाई उच्च सतर्क अवस्थामा राखिएको छ।

चितवन क्षेत्रमा नारायणी नदीले हरेक वर्ष वर्षायाममा भौतिक पूर्वाधार र स्थानीय बस्तीमा क्षति पुर्‍याउँदै आएको छ। नदी नियन्त्रणका लागि स्थायी र मजबुत पूर्वाधार निर्माण नगरिँदा हरेक वर्ष तटीय क्षेत्रका सर्वसाधारणले त्रास भोग्नुपरेको छ। क्षति पुगेको तटबन्धको तत्काल आपतकालीन मर्मत गरी तटीय क्षेत्रका नागरिकको सुरक्षा सुनिश्चित गर्न सरोकारवाला निकायले विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिएको छ।