नेकपा एमालेको आन्तरिक राजनीति: ओली सक्रिय, पौडेल मौन

९ भदौ, काठमाडौं ।

नेकपा एमालेको आन्तरिक राजनीतिमा पछिल्लो समय शीर्ष नेताहरूबीचको शक्ति सन्तुलन र रणनीतिक गतिविधिले नयाँ मोड लिएको छ। आम निर्वाचनमा पार्टीले अपेक्षा अनुसार परिणाम ल्याउन नसकेपछि सुरु भएको आन्तरिक बहस अहिले अध्यक्ष केपी शर्मा ओली र उपाध्यक्ष विष्णु पौडेलको भूमिकामा केन्द्रित बनेको छ। निर्वाचन लगत्तै नेतृत्व परिवर्तनको बहस छेडेका उपाध्यक्ष पौडेल पछिल्ला दिनहरूमा मौन देखिएका छन् भने अध्यक्ष ओली भने पार्टी सङ्गठनलाई पुनः सुदृढ बनाउन तीव्र रूपमा चलायमान बनेका छन्।

निर्वाचन परिणाम सार्वजनिक भएलगत्तै एमालेभित्र पुनर्गठन र नेतृत्व हस्तान्तरणको प्रसङ्ग गम्भीर रूपमा उठाइएको थियो। त्यतिबेला उपाध्यक्ष विष्णु पौडेलले पार्टीलाई नयाँ ढङ्गले अगाडि बढाउन र नयाँ पुस्तालाई जिम्मेवारी सुम्पनका लागि नेतृत्व तहमा परिमार्जन आवश्यक रहेको धारणा सार्वजनिक रूपमा अघि सारेका थिए। पौडेलको उक्त अभिव्यक्तिले एमालेको आन्तरिक वृत्तमा ठूलो तरङ्ग पैदा गरेको थियो भने पार्टीका अन्य दोस्रो तहका नेताहरूले पनि त्यसमा अप्रत्यक्ष समर्थन जनाएका थिए।

तर, समयक्रमसँगै एमालेको राजनीतिक परिदृश्यमा व्यापक फेरबदल आएको छ। सुरुवाती चरणमा पराजयको समीक्षा र आलोचनाको केन्द्रमा रहेका अध्यक्ष ओलीले रणनीतिक रूपमा आफूलाई पुनः सक्रिय बनाउनुभएको छ। उहाँले देशव्यापी रूपमा पार्टीका सुदृढीकरण अभियान, केन्द्रीय कमिटीका बैठक तथा कार्यकर्ता भेटघाटलाई तीव्रता दिनुभएको छ। ओलीको यो आक्रामक सक्रियतासँगै पार्टीभित्र उहाँको पकड अझ मजबुत बनेको विश्लेषण राजनीतिक विश्लेषकहरूले गर्न थालेका छन्।

अर्कोतर्फ, कुनै समय नेतृत्व परिवर्तनको मुख्य संवाहक मानिएका उपाध्यक्ष पौडेल भने पछिल्लो समय सार्वजनिक वक्तव्य र आन्तरिक बैठकहरूमा समेत संयमित र मौन देखिन थालेका छन्। पौडेलको यो मौनतालाई एमाले वृत्तमा विभिन्न कोणबाट हेरिएको छ। केही नेताहरूले यसलाई नयाँ राजनीतिक रणनीति निर्माणको पर्खाइका रूपमा व्याख्या गरेका छन् भने कतिपयले अध्यक्ष ओलीसँगको शक्ति सन्तुलन वा आन्तरिक समझदारीको नतिजाका रूपमा बुझेका छन्।

एमालेभित्रको यो शक्ति सङ्घर्ष र मौनताको राजनीतिले आगामी महाधिवेशन र पार्टीको वैचारिक दिशामा दूरगामी असर पार्ने देखिन्छ। दोस्रो तहका नेताहरूले नेतृत्व परिवर्तनको प्रसङ्ग उठाए पनि पार्टी सङ्गठनमा ओलीको बलियो पकड र कार्यशैलीका कारण तत्काल ठूलो परिमार्जन हुन कठिन रहेको देखिन्छ। पौडेल जस्ता सुझबुझ भएका प्रभावशाली नेताको मौनताले पार्टीभित्रको असन्तोष साम्य भएको हो वा आँधी अघिको सन्नाटा हो भन्ने प्रश्न अझै अनुत्तरित नै छ।

समग्रमा, एमालेभित्रको हालको परिस्थिति केवल दुई शीर्ष नेताको भूमिकामा मात्र सीमित छैन। यसले पार्टीको भविष्य, संसदीय राजनीतिमा खेल्ने भूमिका र आगामी रणनीतिलाई समेत प्रत्यक्ष प्रभाव पारिरहेको छ। अध्यक्ष ओलीको तीव्र सक्रियता र उपाध्यक्ष पौडेलको रणनीतिक मौनताका बीच एमालेको आन्तरिक राजनीति कुन दिशामा मोडिनेछ भन्ने कुरा आगामी केन्द्रीय कमिटीका निर्णयहरू र पार्टीका महाधिवेशन उन्मुख गतिविधिहरूले तय गर्नेछन्।