इजरायललाई अमेरिकी सहायता रोक्ने ट्रम्पको घोषणा

१८ कात्तिक, काठमाडौं ।

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले इजरायललाई अमेरिकी सहायता रोक्ने ठूलो घोषणा गरेका छन्। टेलिभिजन च्यानल फक्स न्युजको लोकप्रिय कार्यक्रम ‘फक्स एन्ड फ्रेन्ड्स’ मा कुराकानी गर्दै ट्रम्पले यसै वर्षको अन्त्यसम्ममा इजरायललाई दिइँदै आएको वार्षिक ३.८ अर्ब अमेरिकी डलरको सहायता पूर्ण रूपमा बन्द गरिने स्पष्ट पारेका हुन्।

अन्तर्वार्ताका क्रममा राष्ट्रपति ट्रम्पले अमेरिकाले वैदेशिक सहायताका नाममा गर्दै आएको ठूलो खर्चको पुनरावलोकन भइरहेको बताए। उनले अमेरिकी करदाताहरूको रकम आफ्नै देशको आर्थिक समृद्धि र पूर्वाधार विकासमा उपयोग हुनुपर्ने धारणा व्यक्त गरे। इजरायल आर्थिक तथा सैन्य दुवै हिसाबले सबल भइसकेकाले अब उसलाई निरन्तर आर्थिक सहयोग दिइरहनु आवश्यक नरहेको ट्रम्पको भनाइ थियो।

अमेरिका र इजरायलबीच लामो समयदेखि बलियो रणनीतिक साझेदारी रहँदै आएको छ। सन् २०१६ मा अमेरिकी सरकारसँग भएको १० वर्षे सम्झौता अनुसार अमेरिकाले इजरायललाई वार्षिक ३.८ अर्ब डलर बराबरको सैन्य सहायता उपलब्ध गराउँदै आएको थियो। ट्रम्पको यो नयाँ निर्णय कार्यान्वयनमा आएमा मध्यपूर्वको कूटनीतिक तथा सुरक्षा समीकरणमा ठूलो फेरबदल आउने राजनीतिक विश्लेषकहरूको आकलन छ।

ट्रम्पको यस घोषणापछि अन्तर्राष्ट्रिय राजनीति र अमेरिकी संसद् (कंग्रेस) भित्र व्यापक बहस सुरु भएको छ। ट्रम्पले ‘अमेरिका पहिलो’ (अमेरिका फस्ट) नीतिको निरन्तरता स्वरूप यो कदम चालेको बताएका छन्। यस निर्णयका विषयमा इजरायली सरकारका तर्फबाट अहिलेसम्म कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया सार्वजनिक भइसकेको छैन।

बजेट कटौतिको यो घोषणालाई अमेरिकी कंग्रेसले कसरी अगाडि बढाउँछ र आगामी दिनमा अमेरिका-इजरायल सम्बन्धले कस्तो मोड लिन्छ भन्ने विषयलाई निकै चासोका साथ हेरिएको छ।