कालीमाटी कृषिउपज थोक मूल्य: गोलभेँडा र आलुको नयाँ दर

१७ भदौ, काठमाडौं ।

काठमाडौँको मुख्य व्यापारिक केन्द्र कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार विकास समितिले दैनिक उपभोग्य तरकारी तथा फलफूलको नयाँ कालीमाटी कृषिउपज थोक मूल्य सूची सार्वजनिक गरेको छ। भदौ १७ गतेका लागि निर्धारित नयाँ थोक मूल्य सूचीअनुसार काठमाडौँ उपत्यकामा खपत हुने स्थानीय तथा आयातित तरकारीको अधिकतम थोक दर तोकिएको हो। बजारमा तरकारीको आपूर्ति सहज बनाउन र उपभोक्तालाई बिचौलियाको ठगीबाट जोगाउन समितिले दैनिक रूपमा यस्तो मूल्य सूची प्रकाशित गर्दै आएको छ।

समितिले सार्वजनिक गरेको पछिल्लो विवरणअनुसार नेपाली ठूलो गोलभेँडाको अधिकतम थोक मूल्य प्रति किलो ८० रुपैयाँ कायम गरिएको छ भने भारतीय ठूलो गोलभेँडाको मूल्य पनि प्रति किलो ८० रुपैयाँ नै तोकिएको छ। त्यसैगरी, सानो गोलभेँडाको बजार मूल्यमा भने उत्पादन प्रविधि र उत्पत्तिस्थलका आधारमा भिन्नता देखिएको छ। स्थानीय जातको सानो गोलभेँडा प्रति किलो ३० रुपैयाँमा बिक्री भइरहेको छ भने टनेलमा फलाइएको सानो गोलभेँडाको थोक मूल्य प्रति किलो ४५ रुपैयाँ कायम भएको छ। भारतबाट आयातित सानो गोलभेँडा भने प्रति किलो ३५ रुपैयाँमा थोक बिक्री भइरहेको छ।

काठमाडौँ उपत्यकावासीको भान्सामा दैनिक प्रयोग हुने आलुको मूल्यमा पनि नयाँ दर लागू भएको छ। विकास समितिका अनुसार रातो लाम्चो आलुको थोक मूल्य प्रति किलो ५१ रुपैयाँ तोकिएको छ। उपत्यकामा काभ्रे, धादिङ, नुवाकोट लगायतका छिमेकी जिल्लाका साथै भारतबाट समेत आलु र प्याजको आपूर्ति हुने गरेको छ। वर्षात्‌को समयमा राजमार्गमा आउने अवरोध र ढुवानी खर्चका कारण समय-समयमा तरकारीको थोक मूल्यमा उतारचढाव आउने गरेको व्यवसायीहरू बताउँछन्।

नेपाली बजारमा स्वदेशी उत्पादनको उपस्थिति बढाउन र स्थानीय किसानलाई उचित मूल्य दिलाउन टनेल खेती प्रविधिको योगदान महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। टनेलमा उत्पादित गोलभेँडाको मूल्य खुल्ला खेतमा उत्पादन भएको गोलभेँडाको तुलनामा केही बढी भए तापनि यसको गुणस्तर र निरन्तरताका कारण बजारमा माग उच्च रहेको छ। उता भारतीय कृषिउपजको सहज आयातले भने बजारमा मूल्य नियन्त्रण गर्न सहयोग पुर्‍याए पनि स्थानीय किसानका लागि प्रतिस्पर्धात्मक चुनौती खडा गर्ने गरेको कृषि क्षेत्रका जानकारहरूको भनाइ छ।

कालीमाटी बजार विकास समितिले तोकेको थोक मूल्यका आधारमा खुद्रा व्यापारीहरूले आफ्नो नाफा र ढुवानी खर्च जोडेर उपभोक्ता मूल्य तय गर्ने गर्छन्। तर, थोक बजार र खुद्रा बजारबीचको मूल्यमा ठूलो अन्तर हुने गरेको जनगुनासो भने कायमै छ। समितिले निर्धारण गरेको थोक मूल्यभन्दा खुद्रा बजारमा तरकारीको मूल्य धेरै महँगो हुने गरेकाले प्रभावकारी बजार अनुगमनको आवश्यकता औँल्याइएको छ। उपभोक्ता अधिकारकर्मीहरूले थोक मूल्य सार्वजनिक हुनु सकारात्मक भए पनि खुद्रा मूल्यमा पारदर्शिता ल्याउन नियमनकारी निकाय सक्रिय हुनुपर्नेमा जोड दिएका छन्।

कालीमाटी फलफूल तथा तरकारी बजार देशकै सबैभन्दा ठूलो कृषिउपज थोक बजार हो, जहाँबाट काठमाडौँ उपत्यकाका विभिन्न भागका साथै भक्तपुर र ललितपुरका मुख्य खुद्रा बजारहरूमा तरकारी र फलफूल वितरण हुने गर्दछ। दैनिक रूपमा निर्धारण हुने कालीमाटी कृषिउपज थोक मूल्यले आम उपभोक्ता, किसान र खुद्रा व्यापारीहरूका लागि आधिकारिक मार्गदर्शन प्रदान गर्दै आएको छ। बजारमा तरकारीको नियमित आपूर्ति र सन्तुलित मूल्य कायम राख्न सरोकारवाला निकायले नियमित निगरानी गरिरहेको जनाइएको छ।