चितवनमा कृत्रिम प्रविधिबाट मौरीका रानो उत्पादन सुरु, मह उत्पादन बढ्ने अपेक्षा

३१ जेठ, काठमाडौं। चितवन जिल्लामा मौरीपालनलाई आधुनिक बनाउने प्रयासस्वरूप कृत्रिम प्रविधिबाट मौरीका रानो उत्पादन सुरु गरिएको छ। मौरीपालन विकास कार्यक्रम भण्डारा ले यस वर्ष उन्नत जातका रानो उत्पादन तथा वितरण अभियानलाई तीव्र बनाएको हो। कार्यालयका अनुसार चालु वर्षमा कुल १,२६० रानो मौरीपालक किसानलाई वितरण गर्ने लक्ष्य राखिएको छ। हालसम्म ९५ जना किसानलाई ५१२ रानो वितरण गरिसकिएको छ। तीमध्ये १३९ रानो कार्यालयमै उत्पादन गरिएको हो भने ३७३ रानो विभिन्न मौरी फार्मबाट संकलन गरिएको हो।

कार्यालय प्रमुख सुजन अंगाई का अनुसार उन्नत जातको रानो प्रयोग गर्दा मौरीको नस्ल सुधार भई मह उत्पादनमा उल्लेखनीय वृद्धि हुने गर्दछ। “रानोको गुणस्तर राम्रो भएमा उत्पादन स्वतः बढ्छ,” उनले बताए।

रानो प्रतिस्थापन किन आवश्यक?

मौरीपालनमा रानोको भूमिका अत्यन्त महत्वपूर्ण हुन्छ। समयसँगै रानो बुढो हुने, रोग लाग्ने वा उत्पादन क्षमता घट्ने भएकाले घारको उत्पादकत्वमा असर पर्छ। सामान्यतया रानोको आयु ३ देखि ५ वर्ष हुने मानिए पनि यहाँका धेरै किसानहरूले हरेक वर्ष रानो परिवर्तन गर्ने गरेका छन्।

चितवनमा कृत्रिम प्रविधिबाट मौरीका उन्नत रानो उत्पादन सुरु गरिएको छ। किसानलाई वितरण र तालिम दिइरहेको छ।

कार्यालयले ‘ग्राफ्टिङ’ (Grafting) प्रविधि प्रयोग गरी उन्नत रानो उत्पादन गर्ने तालिमसमेत सञ्चालन गरिरहेको छ। हाल जिल्लाका १६ किसानलाई यससम्बन्धी तालिम दिइरहेको छ, जसले गर्दा किसानहरूले आफ्नै घरमा रानो उत्पादन गर्न सक्ने भएका छन्।

यस वर्ष कृत्रिम प्रविधिबाट १० वटा रानो उत्पादन गरिएकोमा ४ वटा मात्रै सफलतापूर्वक बाँच्न सकेका छन्। आगामी दिनमा यस प्रविधिलाई अझ सुधार गरी उत्पादन दर बढाउने लक्ष्य राखिएको कार्यालयले जनाएको छ।

किसानलाई फाइदा के?

• मह उत्पादनमा वृद्धि
• मौरीको नस्ल सुधार
• उत्पादन लागत घट्ने
• व्यवसाय विस्तारमा सहयोग

कृषि क्षेत्रमा नयाँ प्रविधिको प्रयोगले चितवनका मौरीपालक किसानलाई थप आत्मनिर्भर बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।

यो पनि पढ्नुहोस:वीपी राजमार्ग र हिल्सा–सिमकोट सडक बन्द: बाढी जोखिम र सडक निर्माणले यातायात प्रभावित,  जापानमा भिसासम्बन्धी नयाँ नियम: साना नेपाली व्यवसायी संकटमा,  प्रधानमन्त्री कार्यालय झन् शक्तिशाली: मन्त्रालय घटाउँदै सरकारको ठूलो पुनर्संरचना,  इरानमाथि साउदी अरबले गोप्य आक्रमण खुलासा,  गण्डकीमा राइड सेयरिङ नियम संशोधन, निजी चारपांग्रे बाहिर, धादिङ गल्छीमा भीषण दुर्घटना : ३४ घाइते काठमाडौं रिफर,  राष्ट्रपतिको सम्बोधनकै बीचमा उठेर हिँडे बालेन,  एसईई नतिजा आज सार्वजनिक: ९ बजेपछि विद्यार्थीले नतिजा हेर्नसक्ने, ,   पर्यटन प्रवर्धन र आगन्तुकहरुको लागि Tarevir.com को सुरुवात