डढेलो नियन्त्रण ड्रोन प्रविधि कहिलेदेखि लागू हुन्छ ? १८ बुँदे प्रतिबद्धतामा यी विषय समेटिएका

११ वैशाख,  काठमाडौं | नेपालभर फैलिएको डढेलोको असर राजधानीसम्म पुगेपछि डढेलो नियन्त्रण प्रविधि नेपालमा कहिलेदेखि लागू हुन्छ भन्ने प्रश्न चुलिएको छ। बुधबार र बिहीबार देशका विभिन्न भागमा फैलिएको डढेलोको धुवाँ काठमाडौं उपत्यकामा प्रवेश गर्दा वायु प्रदूषण खतरनाक स्तरमा पुगेको छ। दक्षिण एसिया डढेलो सञ्जालका नेपाल प्रतिनिधि सुन्दर प्रसाद शर्माका अनुसार बुधबार मात्रै देशभर ४१२ स्थानमा डढेलो देखिएको स्याटलाइट तथ्यांकले पुष्टि गरेको छ। बिहीबारसम्म पनि करिब ३०० स्थानमा आगलागी कायम रहेको अनुमान गरिएको छ।

विश्वव्यापी वायु गुणस्तर मापन गर्ने IQAir का अनुसार काठमाडौं विश्वकै सबैभन्दा प्रदूषित सहरमध्ये दोस्रो स्थानमा पुगेको छ।हावामा रहेको सूक्ष्म धूलो कण (PM2.5) को मात्रा विश्व स्वास्थ्य संगठनले तोकेको मापदण्डभन्दा २० गुणाभन्दा बढी पुगेको पाइएको छ, जसले जनस्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्न सक्छ।

डढेलो नियन्त्रणमा नयाँ प्रविधि

नयाँ सरकारले सार्वजनिक गरेको १८ बुँदे प्रतिबद्धतामा डढेलो नियन्त्रण प्रविधि नेपालमा लागू गर्ने स्पष्ट योजना समेटिएको छ।

सरकारले:

• ड्रोन र स्याटलाइटमार्फत रियल टाइम निगरानी
• एआई आधारित पूर्वसूचना प्रणाली
• वायु प्रदूषण नियन्त्रणका लागि बहुपक्षीय योजना

जस्ता उपायहरू अघि सारेको छ। Ministry of Forests and Environment Nepal का प्रवक्ता Maheshwar Dhakal का अनुसार यी प्रविधि कार्यान्वयनका लागि नीति र बजेट तयारी सुरु भइसकेको छ।

किन बढ्दैछ डढेलो?

विशेषज्ञहरूका अनुसार डढेलो बढ्नुका मुख्य कारण:

• मानवीय लापरवाही वा जानाजानी आगजनी
• विद्युत् लाइनबाट निस्किने झिल्का
• बढ्दो तापक्रम

डढेलोका कारण बर्सेनि जनधनको ठूलो क्षति हुने गरेको छ।

स्वास्थ्यमा असर

डढेलोको धुवाँका कारण:

• सास फेर्न समस्या
• आँखा पोल्ने
• दीर्घकालीन फोक्सो रोगको जोखिम

बढेको चिकित्सकहरूले बताएका छन्। बाहिर निस्कँदा मास्क प्रयोग गर्न सुझाव दिइएको छ।

अब के हुन्छ?

सरकारले ड्रोन, स्याटलाइट र डिजिटल प्रविधि प्रयोग गर्ने प्रतिबद्धता जनाए पनि कार्यान्वयन कहिलेबाट सुरु हुन्छ भन्ने स्पष्ट मिति भने सार्वजनिक भएको छैन।तर सम्बन्धित निकायले बजेट र नीति तयारी सुरु भइसकेको बताएकाले निकट भविष्यमा डढेलो नियन्त्रण प्रविधि नेपालमा लागू हुने अपेक्षा गरिएको छ।

यो पनि पढ्नुहोस:२५ जना सह-सचिव प्रदेशका मन्त्रालयमा सरुवा, मन्त्रिपरिषद्को निर्णय, आज २०औं लोकतन्त्र दिवस | पूर्वराजा ज्ञानेन्द्र शाह को पोखरा भ्रमण, राजनीतिक भेटघाटमा सक्रिय, व्यवसायी शेखर गोल्छा पक्राउ, धितोपत्र कारोबारमा दीपक भट्टसँग कनेक्सन,  व्यवसायीले सोमबारदेखि पूर्ण तौल १४.२ किलो ग्यास सिलिन्डर बेच्ने घोषणा,  पर्यटन प्रवर्धन र आगन्तुकहरुको लागि Tarevir.com को सुरुवात