मधेस प्रदेशमा ९५ प्रतिशत धान रोपाइँ सम्पन्न

२३ साउन, काठमाडौं । मधेस प्रदेशका आठवटै जिल्लामा यस वर्षको धान रोपाइँ अन्तिम चरणमा पुगेको छ। प्रदेश कृषि विकास निर्देशनालय धनुषाका अनुसार हालसम्म तोकिएको कुल क्षेत्रफलको ९५ दशमलव ५१ प्रतिशत भूभागमा रोपाइँ सम्पन्न भइसकेको छ। समयमै वर्षा हुनुका साथै कृषकहरूको सक्रियताका कारण चालु आर्थिक वर्षमा रोपाइँको गति उत्साहजनक देखिएको छ।

जनकपुरधामस्थित कृषि विकास निर्देशनालयले सार्वजनिक गरेको तथ्याङ्क अनुसार मधेस प्रदेशभर हालसम्म कुल ३ लाख ६५ हजार २९१ दशमलव १५ हेक्टर क्षेत्रफलमा धान रोपाइँ भइसकेको छ। तराईका मुख्य अन्नबाली उत्पादन हुने जिल्लाहरू सिरहा, सप्तरी, धनुषा, महोत्तरी, सर्लाही, रौतहट, बारा र पर्साका अधिकांश खेतीयोग्य जमिनमा रोपाइँ सकिएर हरियाली छाएको छ। प्राविधिकहरूका अनुसार बाँकी रहेका केही उच्च तथा सिँचाइ सुविधा नपुगेका सीमित क्षेत्रहरूमा पनि रोपाइँ अन्तिम चरणमा पुगेको छ।

नेपालको कुल धान उत्पादनमा मधेस प्रदेशको योगदान अत्यन्त महत्त्वपूर्ण मानिन्छ। देशको खाद्य सुरक्षामा मुख्य भूमिका खेल्ने तराईका यी जिल्लाहरूलाई अन्न भण्डारका रूपमा चिनिन्छ। विगतका वर्षहरूमा मनसुन ढिलो सुरु हुनु, रासायनिक मलको चरम अभाव हुनु र सिँचाइको पर्याप्त प्रबन्ध नहुँदा रोपाइँको समय घर्कने गरेको थियो। तर यस वर्ष बेलैमा मनसुनी वर्षा सक्रिय भएकाले किसानहरूलाई खेत जोत्न, बीउ उखेल्न र रोप्न निकै सहज भएको छ। बेलैमा रोपाइँ सकिएकाले यस वर्ष धानको कुल उत्पादनमा उल्लेख्य वृद्धि हुने अनुमान कृषि विज्ञहरूले गरेका छन्।

तथापि, रोपाइँ सोचेजस्तै उत्साहजनक रूपमा सम्पन्न भए पनि आगामी दिनमा बाली संरक्षण, गोडमेल र त्यसका समयमा चाहिने रासायनिक मलको सहज आपूर्ति सुनिश्चित गर्नु मुख्य चुनौती बनेको छ। साथै सम्भावित किराको प्रकोप नियन्त्रण तथा बाढी-डुबान जस्ता प्राकृतिक विपद्बाट बाली जोगाउन पूर्वतयारी आवश्यक देखिन्छ। प्रदेश सरकार तथा स्थानीय तहहरूले सिँचाइका दीर्घकालीन संरचना निर्माण, उन्नत बीउबिजन वितरण र प्राविधिक सहयोग निरन्तर उपलब्ध गराएमा मात्र किसानको मेहनतले सही प्रतिफल पाउनेछ।