बाढी पीडितको उद्धार र प्राथमिक उपचार सम्बन्धी सुझाव

१० भदौ, काठमाडौं ।

देशका विभिन्न भूभागमा अविरल वर्षा र जलस्तर वृद्धिका कारण उत्पन्न बाढीको जोखिम बढेसँगै बाढी पीडितको उद्धार र सुरक्षालाई प्रभावकारी बनाउन स्वास्थ्य विज्ञहरूले विशेष सतर्कता अपनाउन आग्रह गरेका छन्। विपत्तिको समयमा ज्यान जोगाउन स्थानीय प्रशासन तथा सुरक्षाकर्मीले दिएका निर्देशनहरूको पूर्ण पालना गर्दै घाइतेहरूको तत्काल प्राथमिक उपचार र सुरक्षित स्थानान्तरणमा ध्यान दिनु आवश्यक रहेको चिकित्सकहरूको भनाइ छ।

बाढी र पहिरो जस्ता विपद्‌का बेला उद्धार कार्य सञ्चालन गर्दा विशेष गरी जोखिममा परेका बालबालिका, वृद्धवृद्धा, अशक्त तथा दीर्घ रोगीहरूलाई पहिलो प्राथमिकतामा राख्नुपर्छ। स्थानीय उद्धार टोली र सुरक्षा निकायसँग समन्वय गरी जोखिमपूर्ण क्षेत्रबाट नागरिकहरूलाई सुरक्षित र ओभानो स्थानमा सार्न ढिलाइ गर्न हुँदैन। विपद्को समयमा संयमता अपनाउँदै प्राथमिक सुरक्षा उपायहरू अपनाउनु नै जनधनको क्षति कम गर्ने मुख्य उपाय हो।

उद्धारका क्रममा घाइते व्यक्ति फेला परेमा प्राथमिक उपचार कसरी गर्ने भन्ने विषयमा चिकित्सकहरूले स्पष्ट मार्गदर्शन दिएका छन्। बाढीको धमिलो पानीले गर्दा घाउमा सङ्क्रमण फैलिने सम्भावना उच्च रहने हुनाले चोट लागेको ठाउँलाई सफा कपडा वा ब्यान्डेजले तुरुन्तै ढाक्नुपर्छ। यदि घाइतेको शरीरबाट अत्यधिक रक्तस्राव भइरहेको छ भने कपडा वा ब्यान्डेजले कसेर रगत बग्न रोक्ने र जतिसक्दो चाँडो नजिकैको स्वास्थ्य संस्थामा पुर्‍याउने व्यवस्था मिलाउनुपर्छ।

बाढीपछिको समयमा दूषित पानी र सरसफाइको कमीका कारण झाडापखाला, हैजा र टाइफाइड जस्ता जलजन्य रोगहरू फैलिने खतरा उच्च हुन्छ। यसबाट बच्न बाढी प्रभावित क्षेत्रमा पानी उमालेर वा पियुष तथा क्लोरिन हालेर मात्र पिउनुपर्छ। साथै बासी र दूषित खाना नखान र व्यक्तिगत सरसफाइमा विशेष ध्यान दिन चिकित्सकहरूले सुझाव दिएका छन्।

विपत्तिको समयमा शारीरिक चोटपटकका साथै पीडितहरूमा मानसिक तनाव र आघात पनि पुग्ने गर्दछ। त्यसैले उद्धार कार्यमा खटिने स्वयंसेवक तथा स्थानीय बासिन्दाले पीडितहरूलाई आत्मबल बढाउने सान्त्वना दिनु जरुरी छ। उद्धार र राहत वितरण प्रक्रियालाई एकीकृत र सुरक्षित बनाउन स्थानीय प्रशासन, रेडक्रस र स्वास्थ्यकर्मीहरूसँग निरन्तर सम्पर्कमा रहेर काम गर्न चिकित्सकहरूले अपिल गरेका छन्।