ब्रिक्स शिखर सम्मेलन: ट्रम्पको ट्यारिफ नीतिको विरोध

२७ भदौ, काठमाडौं ।

ब्रिक्स शिखर सम्मेलनका क्रममा सहभागी सदस्य राष्ट्रहरूले अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रम्पले अपनाएको एकतर्फी ट्यारिफ (भन्सार महसुल) नीतिको सामूहिक रूपमा कडा विरोध गरेका छन्। उदीयमान अर्थतन्त्रहरूको साझा मञ्चका रूपमा रहेको ब्रिक्सको हालै सम्पन्न बैठकमा विश्वव्यापी खुला व्यापार र बहुपक्षीय आर्थिक प्रणालीमाथि अमेरिकी नीतिले गम्भीर नकारात्मक असर पारेको ठहर गरिएको हो।

सम्मेलन पश्चात् जारी गरिएको साझा घोषणापत्रमा एकतर्फी रूपमा थोपरिने व्यापारिक प्रतिबन्ध र अत्यधिक भन्सार महसुलले विश्वव्यापी आपूर्ति शृङ्खलालाई अस्तव्यस्त बनाएको उल्लेख छ। डोनाल्ड ट्रम्प प्रशासनले विभिन्न देशका उत्पादनहरूमाथि अतिरिक्त महसुल थप्ने रणनीति लिएपछि विकासोन्मुख तथा उदीयमान अर्थतन्त्रहरू प्रत्यक्ष मारमा परेका छन्। यस परिस्थितिमा सदस्य राष्ट्रहरूले आफ्ना आर्थिक हितहरूको रक्षा गर्न र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापार सन्तुलन कायम राख्न आपसमा सहकार्य बढाउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेका छन्।

अमेरिकी राष्ट्रपति ट्रम्पले आफ्नो संरक्षणवादी व्यापार नीतिअन्तर्गत विदेशी सामानको आयातमा चर्को ट्यारिफ लगाउने निर्णय गर्दै आएका छन्। विशेष गरी चीन, मेक्सिको, क्यानडा तथा युरोपेली सङ्घका साथै ब्रिक्सका अन्य सदस्य राष्ट्रहरू समेत यस नीतिको प्रत्यक्ष प्रभावमा परेका छन्। अमेरिकाले आफ्नो आन्तरिक उद्योगको संरक्षण गर्ने बहानामा चालेको यो कदमले विश्व व्यापार सङ्गठन (डब्ल्यूटीओ) को मर्म र अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारका स्थापित नियमहरूको उल्लङ्घन गरेको ब्रिक्स नेताहरूको आरोप छ।

विश्व अर्थतन्त्रको ठूलो हिस्सा ओगट्ने ब्रिक्स समूहले नियममा आधारित बहुपक्षीय व्यापार प्रणालीलाई निरन्तर समर्थन गर्ने स्पष्ट पारेको छ। सम्मेलनका क्रममा नेताहरूले कुनै पनि देशले एकपक्षीय रूपमा आर्थिक नाकाबन्दी वा अतिरिक्त महसुल तोक्नु अन्तर्राष्ट्रिय आर्थिक स्थिरताका लागि जोखिमपूर्ण हुने चेतावनी दिएका छन्। यस किसिमको नीतिले विश्वव्यापी रूपमा मुद्रास्फीति बढाउने र विकासोन्मुख देशहरूको आर्थिक वृद्धिदरलाई सुस्त बनाउने उनीहरूको विश्लेषण छ।

ट्रम्पको एकतर्फी ट्यारिफ नीतिको प्रतिकारका रूपमा ब्रिक्स राष्ट्रहरूले आपसमा स्थानीय मुद्रामा व्यापार प्रवर्द्धन गर्ने विषयलाई विशेष प्राथमिकता दिएका छन्। अमेरिकी डलरमाथिको निर्भरता क्रमशः घटाउँदै सदस्य राष्ट्रहरूबीच आफ्नै वित्तीय प्रणाली र भुक्तानी संरचना निर्माण गर्ने प्रयासलाई तीव्र बनाइने सम्मेलनमा छलफल भएको छ। यस कदमले बाह्य वित्तीय दबाब र एकतर्फी प्रतिबन्धहरूबाट जोगिन ठूलो सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।

विश्व अर्थतन्त्रमा शक्ति सन्तुलन बदलिँदै गएको वर्तमान परिप्रेक्ष्यमा ब्रिक्स राष्ट्रहरूको यो एकजुटतालाई अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिमा निकै महत्त्वका साथ हेरिएको छ। अमेरिकी एकतर्फी कदमविरुद्ध सामूहिक आवाज उठाएका यी देशहरूले आगामी दिनमा थप सशक्त आर्थिक रणनीति अपनाउने संकेत दिएका छन्, जसले विश्वव्यापी व्यापार र आर्थिक सम्बन्धमा नयाँ आयाम थप्न सक्ने देखिन्छ।