अलिबाबामाथि एआई डाटा चोरीको आरोप: एन्थ्रोपिकको दाबी

२६ भदौ, काठमाडौं ।

अमेरिकी आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स (एआई) अनुसन्धान कम्पनी एन्थ्रोपिकले चिनियाँ प्रविधि दिग्गज अलिबाबामाथि आफ्नो बहुचर्चित एआई मोडेल ‘क्लड’ (Claude) बाट अनधिकृत रूपमा डाटा सङ्कलन गरी आफ्ना मोडेलहरू तालिम दिएको आरोप लगाएको छ। अलिबाबामाथि एआई डाटा चोरीको आरोप लगाउँदै एन्थ्रोपिकले अलिबाबासँग सम्बद्ध एकाउन्टहरूले क्लडको प्रणालीसँग करोडौँ पटक अन्तरक्रिया गरेर बौद्धिक सम्पत्ति हडप्ने प्रयास गरेको दाबी गरेको छ।

एन्थ्रोपिकका अनुसार मे देखि जुलाई २०२६ सम्मको तीन महिनाको अवधिमा अलिबाबासँग जोडिएका प्रयोगकर्ता खाताहरूले क्लड एआईसँग १५ करोड १० लाखभन्दा बढी पटक संवाद र अन्तरक्रिया गरेका थिए। यसरी व्यापक रूपमा पठाइएका प्रम्प्ट र प्राप्त उत्तरहरू सङ्कलन गरेर अलिबाबाका आफ्नै आर्टिफिसियल इन्टेलिजेन्स मोडेलहरूलाई परिमार्जन गर्न प्रयोग गरिएको एन्थ्रोपिकको अनुसन्धानले देखाएको छ।

प्रविधि क्षेत्रमा यस प्रक्रियालाई ‘मोडेल डिस्टिलेसन’ (Model Distillation) भनिन्छ, जहाँ एक स्थापित र शक्तिशाली एआई मोडेलबाट प्राप्त उत्तरहरू प्रयोग गरी अर्को साना वा नयाँ एआई मोडेललाई द्रुत गतिमा तालिम दिइन्छ। एन्थ्रोपिकको सेवा सर्तअनुसार क्लडबाट प्राप्त डाटा प्रयोग गरेर प्रतिस्पर्धात्मक एआई प्रणाली निर्माण गर्न वा तालिम दिन सख्त मनाही गरिएको छ। अलिबाबाका सम्बद्ध खाताहरूले कम्पनीको उक्त नीतिको गम्भीर उल्लङ्घन गरेको दाबी गरिएको छ।

शंकास्पद गतिविधि पहिचान भएपछि एन्थ्रोपिकको सुरक्षा टोलीले त्यस्ता अटोमेटेड खाताहरू र तिनसँग जोडिएका आईपी ठेगानाहरूलाई प्रणालीबाट तुरुन्त प्रतिबन्ध लगाएको थियो। एआई विकासको होडबाजी तीव्र बन्दै जाँदा अग्रणी अमेरिकी र चिनियाँ कम्पनीहरूबीच बौद्धिक सम्पत्ति र डाटा सुरक्षालाई लिएर तनाव थप बढेको प्रविधि विश्लेषकहरू बताउँछन्।

सिलिकन भ्याली र चिनियाँ प्रविधि जगत्मा एआई प्रविधिमा वर्चस्व कायम गर्ने प्रतिस्पर्धा चलिरहेका बेला यो नयाँ विवाद सतहमा आएको हो। यस विषयमा अलिबाबाका तर्फबाट भने हालसम्म कुनै आधिकारिक प्रतिक्रिया सार्वजनिक भइसकेको छैन। एआई उद्योगमा यस्ता अनधिकृत डाटा सङ्कलन रोक्न प्राविधिक सुरक्षाका साथै कडा अन्तर्राष्ट्रिय नियमनको आवश्यकता महसुस गरिएको छ।