इनर्जी ड्रिङ्क्स सेवनमा सजग रहन विभागको आग्रह

१२ कात्तिक, काठमाडौं ।

खाद्य प्रविधि तथा गुण नियन्त्रण विभागले नेपाली बजारमा उपलब्ध इनर्जी ड्रिङ्क्सको जथाभावी सेवन नगर्न र यसको खरिद गर्दा लेबलमा उल्लेख गरिएका चेतावनीमूलक सन्देशमा विशेष ध्यान दिन सर्वसाधारणलाई आग्रह गरेको छ। बालबालिका, गर्भवती, सुत्केरी तथा मधुमेह जस्ता कडा रोग भएका बिरामीहरूलाई इनर्जी ड्रिङ्क्स नपिउन सचेत गराउँदै विभागले स्वस्थ वयस्कहरूलाई समेत सतर्कतापूर्वक मात्र उपभोग गर्न अपिल गरेको छ।

विभागका अनुसार हाल नेपालमा १७ वटा उद्योगले कानुनी स्वीकृति लिएर इनर्जी ड्रिङ्क्स उत्पादन तथा बिक्री वितरण गरिरहेका छन्। स्वदेशी बजारमा उपलब्ध यस्ता पेय पदार्थको प्रतिक्यान प्रयोगशाला विश्लेषण गर्दा सरदर १०० मिलिग्राम क्याफिन पाइने गरेको छ। क्याफिन चिया, कफी, चकलेट र विभिन्न इनर्जी पेय पदार्थमा पाइने प्राकृतिक उत्तेजक तत्व हो। युरोपेली खाद्य सुरक्षा प्राधिकरण र अमेरिकी खाद्य तथा औषधि प्रशासन (एफडीए) का अनुसार एक स्वस्थ वयस्क व्यक्तिले दैनिक बढीमा ४०० मिलिग्रामसम्म क्याफिन उपभोग गर्नु सुरक्षित मानिन्छ। नेपालमा उत्पादित पेय पदार्थमा रहेको क्याफिनको मात्रा दैनिक सुरक्षित सीमाको २५ प्रतिशत हाराहारी रहेको विभागले स्पष्ट पारेको छ।

खाद्य प्रविधि विभागले इनर्जी ड्रिङ्क्सलाई पानी, फलफूलको जुस, दूध वा मोही जस्ता पोषिलो पेय पदार्थको विकल्पका रूपमा प्रयोग नगर्न उपभोक्ताहरूलाई आग्रह गरेको छ। यसका साथै इनर्जी ड्रिङ्क्सलाई अन्य कुनै पनि प्रकारका पेय पदार्थसँग मिसाएर पिउनु स्वास्थ्यका लागि जोखिमपूर्ण हुने चेतावनी दिइएको छ। स्वस्थ जीवनशैलीका लागि भिटामिन र पोषक तत्वले युक्त प्राकृतिक पेय पदार्थलाई नै प्राथमिकता दिनुपर्नेमा विभागले जोड दिएको छ।

उत्पादक तथा विक्रेताहरूका लागि पनि विभागले कडा निर्देशन जारी गरेको छ। प्रचलित कानुन अनुसार सम्बन्धित निकायबाट आधिकारिक अनुमति लिएर मात्र यस्ता पेय पदार्थको विज्ञापन तथा प्रचारप्रसार गर्न पाइने नियम स्मरण गराइएको छ। साथै उत्पादनको क्यान वा बोटलको लेबलमा सुरक्षित उपभोग सम्बन्धी जानकारी र स्पष्ट रूपमा चेतावनी सन्देश छाप्न अनिवार्य गरिएको छ। उपभोक्तालाई सही र पारदर्शी सूचना पुर्‍याउनु उद्योगीको कानुनी दायित्व भएको विभागको भनाइ छ।

खाद्य स्वच्छता र गुणस्तर कायम राख्न अन्तर्राष्ट्रिय मापदण्ड र वैज्ञानिक तथ्यका आधारमा विभागले बजार अनुगमनलाई थप तीव्र पार्ने जनाएको छ। खाद्य स्वच्छता तथा गुणस्तर ऐन, २०८१ को प्रतिकूल हुने गरी जथाभावी उत्पादन, बिक्री वा भ्रामक प्रचारप्रसार गर्ने व्यवसायीहरूलाई कानुनी दायरामा ल्याई कडा कारबाही गरिने चेतावनी समेत दिइएको छ।