राहुघाट जलविद्युत् आयोजना: प्रभावितलाई क्षतिपूर्ति वितरण थालियो

१९ कात्तिक, काठमाडौं ।

म्याग्दीको रघुगङ्गा गाउँपालिकामा निर्माणाधीन ४० मेगावाट क्षमताको राहुघाट जलविद्युत् आयोजनाको सुरुङ निर्माणका क्रममा घरपालुवा भौतिक संरचनामा क्षति पुगेका स्थानीय बासिन्दालाई क्षतिपूर्ति वितरण गर्ने प्रक्रिया औपचारिक रूपमा अघि बढाइएको छ। नेपाल विद्युत् प्राधिकरणको सहायक कम्पनी रघुगङ्गा हाइड्रोपावर लिमिटेडद्वारा प्रवर्द्धित यस आयोजनाले विष्फोटक पदार्थको प्रयोगका कारण घर चर्किएका र भत्किएका प्रभावित परिवारलाई क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउने तयारी अन्तिम चरणमा पुर्‍याएको हो।

आयोजनाको मुख्य संरचना अन्तर्गत रघुगङ्गा गाउँपालिका–४ दग्नाम र वडा नम्बर ५ झीको फेदीमा रहेको बाँधस्थलदेखि तिल्केनीचौरस्थित विद्युत् गृह जोड्ने छ किलोमिटर २७० मिटर लामो सुरुङमार्ग खनिएको छ। उक्त सुरुङ खन्ने क्रममा प्रयोग गरिएका भारी विष्फोटक पदार्थको कम्पन र थर्कोका कारण आसपासका बस्तीमा रहेका सर्वसाधारणका घरहरूमा क्षति पुगेको थियो।

सुरुङ निर्माणको कम्पनका कारण प्रभावित बनेका स्थानीयवासीले लामो समयदेखि उचित क्षतिपूर्ति र पुनर्स्थापनाको माग गर्दै आएका थिए। स्थानीय जनप्रतिनिधि, आयोजना व्यवस्थापन, म्याग्दी जिल्ला प्रशासन तथा प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दाबीच विभिन्न चरणमा भएका छलफल र संयुक्त प्राविधिक टोलीको स्थलगत अनुगमनपछि क्षतिको यकिन विवरण तयार पारिएको थियो।

प्राविधिक टोलीले तयार पारेको मूल्याङ्कन प्रतिवेदनका आधारमा क्षतिग्रस्त घर तथा संरचनाहरूको क्षतिको गम्भीरता अनुसार वर्गीकरण गरी राहत तथा क्षतिपूर्ति रकम उपलब्ध गराउन लागिएको हो। आयोजनाले प्रभावित परिवारको खातामा क्षतिपूर्ति रकम हस्तान्तरण गर्ने वा तोकिएको प्रक्रिया अनुसार वितरण गर्ने व्यवस्था मिलाएको जनाएको छ।

राहुघाट जलविद्युत् आयोजना म्याग्दी जिल्लाको जलविद्युत् विकासका दृष्टिले महत्त्वपूर्ण र प्राथमिकताप्राप्त आयोजना मानिन्छ। सुरुङ निर्माण सम्पन्न हुने क्रममा रहेको र विद्युत् गृह निर्माण कार्य पनि द्रुत गतिमा अघि बढिरहेको अवस्थामा स्थानीयको समस्या सम्बोधन हुनुलाई सकारात्मक रूपमा लिइएको छ।

स्थानीयवासीको जायज माग सम्बोधन गर्दै क्षतिपूर्ति वितरण प्रक्रिया सुरु भएसँगै आयोजना र प्रभावित क्षेत्रका बासिन्दाबीचको सम्बन्ध सुधार हुने र आयोजनाको बाँकी निर्माण कार्य विनाअवरोध सम्पन्न गर्न मद्दत पुग्ने अपेक्षा गरिएको छ।