मोरक्कोमा पहिलो महिला प्रधानमन्त्री फातिमा मन्सुरी नियुक्त

१४ असोज, काठमाडौं ।

उत्तर अफ्रिकी मुलुक मोरक्कोको राजनीतिक इतिहासमा नयाँ अध्याय थपिँदै मोरक्कोमा पहिलो महिला प्रधानमन्त्रीका रूपमा फातिमा एज्जहरा एल मन्सुरी नियुक्त भएकी छन्। मोरक्कन राजा मोहम्मद छैटौंले अथेन्टिसिटी एन्ड मोडर्निटी पार्टी (पीएएम) की वरिष्ठ नेत्री मन्सुरीलाई नयाँ सरकार गठनको जिम्मेवारी दिँदै देशको कार्यकारी प्रमुख पदमा चयन गरेका हुन्। हालै सम्पन्न संसदीय निर्वाचनमा उनको दलले सर्वाधिक सिट जित्न सफल भएपछि शाही दरबारले यो ऐतिहासिक निर्णय लिएको हो।

निर्वाचन आयोगको अन्तिम परिणामअनुसार मन्सुरीको नेतृत्वमा रहेको पीएएम पार्टीले व्यवस्थापिका संसद्मा महत्त्वपूर्ण विजय हासिल गरेको थियो। मन्सुरी यसअघि मोरक्कोको प्रसिद्ध पर्यटकीय शहर मराकेचको लोकप्रिय मेयरका रूपमा कार्यरत थिइन्। स्थानीय सरकारमा उनले देखाएको कुशल प्रशासनिक क्षमता, शहरी विकासका योजना तथा दूरदर्शी नेतृत्वका कारण उनले राष्ट्रिय राजनीतिमा पनि बलियो पकड बनाउन सफल भएकी हुन्।

मोरक्को जस्तो परम्परागत तथा राजतन्त्रात्मक पृष्ठभूमि भएको अरब-अफ्रिकी मुलुकमा महिलाले सरकारको सर्वोच्च कार्यकारी पद सम्हाल्नुलाई एक क्रान्तिकारी राजनीतिक परिवर्तनका रूपमा हेरिएको छ। राजा मोहम्मद छैटौंले पछिल्ला वर्षहरूमा अपनाएको सामाजिक तथा संवैधानिक सुधार नीतिकै परिणाम स्वरूप यो सम्भव भएको राजनीतिक विश्लेषकहरूको भनाइ छ। मन्सुरीको यो नियुक्तिले सम्पूर्ण अरब तथा मुस्लिम जगतमै महिला सशक्तीकरण र नेतृत्व विकासका लागि सकारात्मक सन्देश प्रवाह गरेको छ।

नयाँ प्रधानमन्त्री मन्सुरीले छिट्टै नै अन्य सत्ता साझेदार दलहरूसँग छलफल गरी नयाँ मन्त्रिपरिषद्को गठन गर्ने घोषणा गरेकी छन्। उनको नेतृत्वमा बन्ने नयाँ सरकारले देशको आर्थिक पुनरुत्थान, युवा बेरोजगारी समस्याको समाधान, पर्यटन क्षेत्रको प्रवर्धन र सामाजिक कल्याणका कार्यक्रमहरूलाई मुख्य प्राथमिकतामा राख्ने अपेक्षा गरिएको छ। मन्सुरीले संसद्लाई सम्बोधन गर्दै जनताको विश्वास कायम राख्न र देशलाई समृद्धिको दिशामा अघि बढाउन पूर्ण निष्ठाका साथ काम गर्ने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेकी छन्।

पेशाले अधिवक्ता समेत रहेकी मन्सुरीले फ्रान्सबाट कानून विषयमा उच्च शिक्षा हासिल गरेकी हुन्। सन् २००९ मा मराकेचको पहिलो महिला मेयर बनेर अन्तर्राष्ट्रिय स्तरमा चर्चामा आएकी उनले त्यसपछि लगातार आफ्नो राजनीतिक प्रभाव विस्तार गर्दै लगेकी थिइन्। पीएएम पार्टीको नेतृत्व सम्हालेपछि उनले दललाई आन्तरिक रूपमा सुदृढ बनाउँदै आम निर्वाचनमा ऐतिहासिक सफलता दिलाउन मुख्य भूमिका निर्वाह गरिन्।

मोरक्कोमा महिला नेतृत्वको सरकार गठन भएसँगै अन्तर्राष्ट्रिय समुदाय, विभिन्न मानव अधिकारवादी सङ्घसंस्था र कूटनीतिक नियोगहरूले मन्सुरीलाई बधाई दिँदै यस कदमको खुला प्रशंसा गरेका छन्। विश्लेषकहरूका अनुसार फातिमा मन्सुरीको प्रधानमन्त्रीत्व कालले मोरक्कोको वैदेशिक सम्बन्धलाई नयाँ उचाइमा पुर्‍याउनुका साथै समग्र उत्तर अफ्रिकी क्षेत्रमा लैङ्गिक समानता र लोकतान्त्रिक अभ्यासलाई थप प्रवर्धन गर्ने विश्वास गरिएको छ।