२३ चैत, काठमाडौं। नेपाल सरकारले फेरि एकपटक दुई दिने सार्वजनिक बिदाको अभ्यास लागू गरेको छ। यसअघि दुईपटक असफल भइसकेको यो प्रणाली अब कत्तिको प्रभावकारी हुन्छ भन्ने विषयमा बहस सुरु भएको छ। अमेरिका–इरान तनावका कारण उत्पन्न हुनसक्ने इन्धन संकटलाई ध्यानमा राख्दै सरकारले सातामा पाँच दिन मात्रै कार्यालय सञ्चालन गर्ने निर्णय गरेको हो। सोमबारदेखि लागू हुने गरी कार्यालय समय बिहान ९ बजेदेखि बेलुका ५ बजेसम्म कायम गरिएको छ।
सरकारका प्रवक्ता एवं शिक्षामन्त्री Sasmita Pokharel का अनुसार, यो निर्णय शैक्षिक संस्थाबाहेक सबै सरकारी कार्यालयमा लागू हुनेछ। यसअघि दैनिक ७ घण्टा र शुक्रबार ५ घण्टा गरी ४० घण्टा काम हुने व्यवस्था थियो भने अब दैनिक ८ घण्टाका दरले पाँच दिन काम गर्नुपर्नेछ। नेपालमा दुई दिने सार्वजनिक बिदाको अभ्यास यो तेस्रोपटक हो। पहिलोपटक २०५६ सालमा Krishna Prasad Bhattarai नेतृत्वको सरकारले काठमाडौं उपत्यकामा लागू गरेको थियो, जुन करिब दुई वर्ष चलेको थियो।
त्यसपछि दोस्रोपटक २०७९ सालमा Sher Bahadur Deuba नेतृत्वको सरकारले इन्धन खपत घटाउने उद्देश्यले यो प्रणाली सुरु गरेको थियो। तर त्यो प्रयास करिब एक महिनामै रोकिएको थियो। यसपटकको निर्णय भने इन्धन बचत, ट्राफिक व्यवस्थापन र सरकारी खर्च कटौतीसँगै उत्पादकत्व बढाउने लक्ष्यसहित ल्याइएको हो। साथै, आन्तरिक पर्यटन प्रवर्द्धन गर्ने अपेक्षा पनि गरिएको छ।
विगतमा गरिएको अध्ययनअनुसार, दुई दिने बिदाले वार्षिक रूपमा करोडौं रुपैयाँ खर्च बचत हुनसक्ने, कर्मचारीको उत्पादकत्व बढ्ने र पारिवारिक जीवनमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने देखिएको थियो। विशेषगरी आन्तरिक पर्यटनमा यसको प्रभाव उल्लेखनीय हुनसक्ने अनुमान गरिएको छ। यदि लाखौँ कर्मचारीहरू साप्ताहिक बिदामा घुम्न निस्किए भने देशको पर्यटन क्षेत्रमा नयाँ ऊर्जा थपिन सक्छ।
दुई दिने सार्वजनिक बिदा तारेभिर जस्ता नजिकका गन्तव्यहरू अहिले पनि लोकप्रिय छन्। थप जानकारीका लागि: www.tarevir.com
तर, चुनौतीहरू पनि कम छैनन्। शैक्षिक संस्था, अनौपचारिक क्षेत्र र निजी क्षेत्रमा समय व्यवस्थापन कसरी गर्ने भन्ने विषय अझै स्पष्ट छैन। संघीय, प्रदेश र स्थानीय तहबीच समन्वय आवश्यक देखिएको छ। विश्वका अधिकांश देशहरूले सातामा दुई दिन बिदाको अभ्यास सफलतापूर्वक लागू गरिसकेका छन्। नेपालमा भने यो अवधारणा प्रायः संकट समाधानको उपायका रूपमा मात्र प्रयोग हुँदै आएको छ।अबको मुख्य प्रश्न यही हो—के यसपटक दुई दिने सार्वजनिक बिदा दीर्घकालीन रूपमा सफल हुन्छ, कि फेरि विगतकै जस्तो असफल हुने हो?
सहकारी पीडितको रकम फिर्ता गर्नेबारे मन्त्रिपरिषद्मा छलफल , गुल्मीमा बोलेरो दुर्घटना : दुईको मृत्यु, ११ जना घाइते, फेवाताल किनारमा गृहमन्त्री सुधन गुरूङको २० रोपनी जग्गा, दूषित दर्ता भएकाले मुआब्जा नपाउने , पर्यटन प्रवर्धन र आगन्तुकहरुको लागि Tarevir.com को सुरुवात
