२३ वैशाख, काठमाडौं। इरान र अमेरिका बीच युद्धको असरका कारण द्वन्द्वले नेपालसम्म गहिरो प्रभाव पार्न थालेको छ। करिब ४ हजार किलोमिटर टाढा सुरु भएको यो संकट अहिले इन्धन मात्र होइन, खानेपानी, औषधि, कृषि र पूर्वाधार निर्माणसम्म असर पार्ने स्तरमा पुगेको छ।
इरान-अमेरिका युद्धको असरका कारण इन्धन मूल्य बढ्दा नेपालमा भान्सा, औषधि, खानेपानी र यातायातमा गम्भीर असर परेको छ। जान्नुहोस् पूरा विवरण।
हर्मुज जलमार्ग मा देखिएको अवरोधका कारण विश्व बजारमा कच्चा तेलको मूल्य झन्डै ६०% ले बढेको छ। यसको प्रत्यक्ष असर नेपालमा देखिएको छ।
- डिजेल: १४२ रुपैयाँबाट बढेर २३७ रुपैयाँसम्म पुगेको
- पेट्रोल: १७२ रुपैयाँबाट २१९ रुपैयाँसम्म वृद्धि
- हवाई इन्धन: १२७ रुपैयाँबाट २६९ रुपैयाँ पुगेको
नेपाल आयल निगम का अनुसार मूल्य घटाउँदा पनि घाटा बढिरहेको छ।
भारतभन्दा नेपालमा ५९ रुपैयाँ महँगो पेट्रोल
सीमावर्ती भारतीय बजारमा पेट्रोल सस्तो हुँदा पनि नेपालमा मूल्य उच्च छ।
- भारत (रुपैडिहा): करिब १५५ रुपैयाँ प्रति लिटर
- नेपाल (नेपालगञ्ज): २१४ रुपैयाँ प्रति लिटर
मुख्य कारण:
- उच्च कर (भन्सार, पूर्वाधार, हरित कर आदि)
- ढुवानी र वितरण लागत
नेपालमा प्रति लिटर पेट्रोलमा कर मात्रै करिब ६५ रुपैयाँसम्म लागिरहेको छ।
सडक र पूर्वाधारमा असर
कच्चा पदार्थको अभावले:
- बुटवल–नारायणगढ सडक आयोजना प्रभावित
- बिटुमिनको अभावले निर्माण कार्य सुस्त
ठूला पूर्वाधार परियोजनाहरू ढिलाइ हुने जोखिम बढेको छ।
किसानलाई थप तनाव
मल आयातमा अवरोध हुँदा:
- किसानले आवश्यक मल पाउन समस्या
- उत्पादन घट्ने जोखिम
यसले खाद्य सुरक्षामै असर पार्ने चिन्ता बढाएको छ।
औषधि र खानेपानीमा पनि असर
युद्ध लम्बिँदै जाँदा:
- औषधि उत्पादन र आपूर्ति प्रभावित
- खानेपानी प्रणाली सञ्चालनमा चुनौती
इन्धन अभावले पानी वितरण र स्वास्थ्य सेवा दुवैमा दबाब बढाएको छ।
यातायात महँगियो
इन्धन मूल्य बढेसँगै:
- सार्वजनिक यातायात भाडा २ पटक बढिसकेको
- यात्रुवाहक भाडा २१% भन्दा बढी वृद्धि
यसले दैनिक जीवनयापन खर्च झन् बढाएको छ।
समाधान के?
नेपाल आयल निगम का महाप्रबन्धकका अनुसार:
- इन्धन खपत घटाउनु अहिलेको प्रमुख उपाय
- सरकारले सातामा दुई दिन सार्वजनिक बिदा लागू गरिसकेको
तर यसको प्रभाव सीमित देखिएको छ।
यो पनि पढ्नुहोस: ३३ वर्षदेखि रोकिएको सहकारी बचत फिर्ता हुँदै: कसरी पाइन्छ रकम?, अध्यादेश लागूसँगै ठूला परिवर्तन: भौतिक पूर्वाधार र सञ्चार मन्त्रालयका ५६ पदाधिकारी पदमुक्त, शेखर गोल्छाको पक्राउबारे सर्वोच्चको आदेशमा के छ ?, १५ वर्षपछि पश्चिम बंगालमा ढल्यो ममताको शासन, भाजपाको उदय, ४ वटा बैंकिङ कसुर मुद्दाका फरार व्यक्ति वैदेशिक ठगीमा समातिए, पुनर्विवाहपछि सम्पत्ति फिर्ता गर्नुपर्ने व्यवस्था खारेज, पहिरोले कान्ति लोकपथ र अरनिको राजमार्ग ठप्प | नेपालभर सडक अवरुद्ध, रवि लामिछाने र ट्रम्पका दूत सर्जियो गोरबीच भेट, आर्थिक सहकार्यमा छलफल, धनुषाबाट १३७ किलो गाँजासहित दुई जना पक्राउ, काठमाडौंमा पेस्तोल र १६ हजार ट्रामाडोलसहित ४ जना पक्राउ, ई–बिडिङ ह्याक काण्ड: नेपाल टेलिकम सर्भर ह्याकमा समातिएका कर्मचारी फेरि पक्राउ, मालपोत अधिकृत र वडाध्यक्षसहित ७ जनाविरुद्ध भ्रष्टाचार मुद्दा, किन कुमारी बैंक र सिद्धार्थ बैंकले ताने सेयर लगानीकर्तालाई?, पर्यटन प्रवर्धन र आगन्तुकहरुको लागि Tarevir.com को सुरुवात
Leave a Reply